باغ محتشم رشت ، نفر اول از راست : 1 - ابو الحسن صبا 2 - همايون 3 - سپانلو 4 - ناشناس 5 - خالقى .
شبى زيبا و مهتابى به بندر انزلى رفتيم ، با قايقى مجهز و تميز به همراه حسين صوتى آوازهخوان ( معروف به حسين درشكهچى ) در حالىكه قمر و يعقوب ( شهنازى ) هم بودند . بر روى مرداب گردش مىكرديم . چاى و تنقلات آماده بود . نواى اندوهبار فلوت با صداى خاطرهانگيز خانم وزيرى با درختان و ساختمانهاى بندر و سينهء نورانى آب ، ملاعبه مىكرد ، قمر خانم پس از خواندن ، به حسين گفت تو هم نوايى خوانده و نغمهاى برانگيز ، حسين براى اثبات اين كه در گيلان زمين همصدايى و نوايى هست كه دلها را ببرد و شوقها را برانگيزد ، ناگاه صوت داودى خود را با تحريرهاى سنجيده و جذاب سرداد و با شعر استاد شهريار درآميخت و اشاره به آسمان كرد و خواند :
از كورى چشم فلك امشب قمر اينجاست * آرى قمر امشب به خدا تا سحر اينجاست
آرى قمر آن قمرى خوشخوان طبيعت * آن نغمهسرا بلبل باغ هنر اينجاست
شمعى كه به سويش من جانسوخته از شوق * پروانهصفت باز كنم بال و پر اينجاست
تنها نه من از شوق سر از پا نشناسم * يك دسته چو من عاشق بىپا و سر اينجاست
مهمان عزيزى كه پى ديدن رويش * همسايه همه سركشد از بام و در اينجاست
ايكاش سحر نايد و خورشيد نزايد * كامشب قمر اينجا قمر اينجا قمر اينجاست
قمر آنچنان تحت تأثير صداى زنگدار و شيرين حسين قرار گرفت كه ناگاه فرياد زد آخ ، خدايا ، خداوندا ، از اين آب شور چه نواى شيرينى آفريدهاى ؟ « 10 »
همچنين به روايتى ذكر شده است كه خانم قمر الملوك وزيرى در بندر انزلى كنسرت داشت . بعد از كنسرت و صرف شام براى قدم زدن به كنار دريا رفته بود . تعدادى از كارگران روى يك شنكش كار مىكردند . پس از گفتگو با چند تن از آنان ترانهاى خواند بقيه كارگران دست از كار كشيده گرد او جمع شدند و وقتى او را شناختند از او به گرمى پذيرايى كردند . « 11 »
اجراى نمايشهاى موزيكال
اجراى كنسرت « مشدى عباد » در سالن دبيرستان حكيم نظامى آستارا در سال 1312 خورشيدى نخستين گزارشى است كه توسط معمرين اين شهرستان بدست ما رسيده است .
گرچه اجراى كنسرت مزبور به نظر مىرسد كه از نظر كيفى چندان مطلوب نبوده است ، ليكن تشكيل دادن يك گروه موسيقى كه بتواند قطعاتى را به صورت كنسرت اجرا نمايد قابلتوجه مىباشد .
طبق تحقيقات به عمل آمده ، مقارن ايام مزبور ، بهرهبردارى از شيلات شمال ايران به روسها واگذار گرديده بود و شهرستان آستارا به عنوان يكى از مراكز اصلى بهرهبردارى شيلات ، گروه كثيرى از كارشناسان و متخصصين و صيادان ماهيان خاويارى را جذب نموده بود .
در كنار ساختمانهاى ادارى و فنى شيلات آستارا كه به واتكه ( واطايى ) موسوم بود سالن اجتماعات برگزارى سخنرانى با نمايش فيلم و اجراى كنسرت به كارشناسان روسى اختصاص داده شده بود كه به صورتهاى گوناگون از اين سالن بهرهبردارى مىشد .
غالبا اجراى نمايش ، موسيقى . . . در اين محل توسط گروه هنرمندان اعزامى از باكو ، ساليان و آستارا خان برگزار مىگرديد .
اجراى چنين برنامههايى توسط برخى از صاحبمنصبان و كاركنان بومى موجب گرديد كه تشكيلات گروه نوازى موسيقى به صورت ابتدايى در اين شهرستان بوجود آيد .
گروه موسيقى مزبور به سرپرستى حسن ملتپرست به مناسبتهاى مختلف در محافل هنرى آستارا به اجراى برنامههاى موسيقى مىپرداخت . ميرزا على صالحى ( نوازندهء تار ) - آقا قميش ( نوازندهء گارمان ) - حسن فنونى ( نوازندهء تار ) - محمد شمس ( نوازندهء گارمان ) - آقا شفيع ( نوازندهء زورنا ) و على سيد اوغلى ( نوازندهء قاوال ) از هنرمندان اين دوره هستند .
موزيك پرورشگاه بندر انزلى
مقارن سال 1305 گروه موزيك پرورشگاه بندر انزلى كه با همكارى جوانان ساكن اين پرورشگاه تشكيل يافته بود تحت سرپرستى شخصى به نام وزيرى فعاليت خود را آغاز نمود . اين واحد كه تحت پوشش ادارهء شهردارى بندر انزلى اداره مىشد به منظور تأمين بخشى از هزينههاى مربوطه در مجالس
هامش
( 10 ) . گيلاننامه ، به كوشش م . پ . جكتاجى ، مقالهء يعقوب شهنازى استاد موسيقى به قلم اسحق شهنازى ، انتشارات طاعتى ، جلد دوم ، رشت 1369 ، صفحهء 198 ، 199 .
( 11 ) . چشمانداز موسيقى ايران ، دكتر ساسان سپنتا ، انتشارات مشعل ، تهران 1369 ، صفحهء 197 .