نمودار صيد ماهيان خاويارى در شيلات گيلان در فصل صيد ( پاييز و بهاره سال 71 - 1344 )
اندازه چشمه دام ( از گره تا گره مجاور ) 150 ميلىمتر
عرض دام ( بر حسب تعداد چشمه ) 18 چشمه
طول دام ( بر حسب متر ) 18 متر ( در شرايطى كه به طناب پشت متصل گردد )
جنس نخ كاپرون
ماهى ازونبرون ( دراكول )
Acipenser stellatus . stellatus . Natio . Cyrensis ( Berg )
يكى از مهمترين ماهيان خانواده تاسماهيان « ازونبرون » مىباشد . اين ماهى كه نسبت به گونههاى مختلف خانواده تاسماهيان ، داراى پوزهاى دراز مىباشد ، به همين جهت اين ماهيان با توجه به شكل ظاهرى پوزه ، به « ازون برون » كه به زبان آذرى به معنى « پوزه دراز » مىباشد ، مشهور گرديدهاند .
در سواحل ايران درصد تعداد اين ماهيان نسبت به ساير گونهها فراوانتر است ، بهويژه طى سالهاى اخير افزايش نسبى جمعيت اين ماهيان در اثر گسترش فعاليتهاى تكثير مصنوعى در حوضه درياى خزر قابلتوجه مىباشد .
صيد ازونبرون توسط دامهاى گوشگير
Gillnet
و به روش صيد انتظارى در دريا انجام مىگيرد .
مشخصات دامهاى مخصوص اين ماهيان به شرح زير مىباشد :
اندازه چشمه دام ( از گره تا گره مجاور ) 10 سانتيمتر
عرض دام ( بر حسب تعداد چشمه ) 21 چشمه
طول دام ( بر حسب متر ) 18 متر ( در شرايطى كه به طناب پشت متصل گردد )
جنس نخ كاپرون
نمودار استحصال خاويار در شيلات در فصل صيد ( پاييز و بهاره سال 71 - 1344 )
خاويار
درياى خزر كه ديرزمانى است ارتباط خويش را با آبهاى آزاد گسسته است با بهرهگيرى از شرايط خاص اكولوژيكى و اختصاصات فيزيكى و شيميائى آب در مهد پرابهام خويش با شكيبائى وافر به حفظ و اشاعه گونهاى از ماهيان مربوط به دورانهاى پيشين زمينشناسى همت گمارده و بدينسبب آوازه گهرپرورى اين دريا شهره آفاق گشته است . تاسماهيان كه در ظاهر و باطن خويش جلوههاى جذّابى از زيبائيها و شگفتيها را از دورانهاى بسيار دور به همراه دارند ارتباط انسان امروز را با گذشتههاى دوردست بدون واسطه فراهم مىسازند ، تا بدينسان گوشهاى از راز حيات از سراپرده خلقت نمايان گردد . به روايت « اولئان » نويسندهاى كه 300 سال قبل از ميلاد مىزيسته :
ايرانيان از دوران باستان بهرهبردارى از تاسماهيان در درياى مازندران را آغاز نمودهاند . . . در اين دريا فيلماهى پس از صيد ، شور و سپس خشك مىشده و بدين شكل به اكباتان حمل مىگرديده است . از كيسه شناى آن چسب تهيه مىكردند ، چسب مزبور به قدرى محكم و برّاق و مرغوب بود كه صنعتگران از آن براى متصل كردن استخوانهاى فيل به يكديگر جهت تهيه وسائل زينتى استفاده مىكردند .
ايرانيان دوره باستان تخم تاسماهيان و برخى ماهيان ديگر را به همان صورت ابتدائى به مصرف غذائى رسانيده از آن غذاى لذيذى تهيه مىكردند .
خاويار عبارت است از تخم تاسماهيان ( ماهيان خاويارى ) كه پس از انجام عملياتى از قبيل ، جدا كردن تخمها از شكم ماهى ، الك زدن و از بين بردن الياف متصل به جداره تخمدان و نمكسود كردن آن ( به وسيله نمك خالص و يا نمك مخلوط با ساير مواد شيميائى ) به صورت دانههائى شفاف و سرشار از مواد مغذى به عنوان غذاى ممتاز و گرانبها مورد مصرف طبقه