1 - تاسماهى ايران ( قرهبرون )
Acipenser guldenstadti persicus
2 - تاسماهى روس ( چالباش )
Acipenser guldenstadti ( Brandt )
3 - ماهى شيپ
Acipenser guldenstadti ( Levetzky )
در بين اين تاسماهيان ، ماهى « شيپ » آميختهاى از تاسماهيان با گونه « ازون برون » مىباشد كه از نوع نژاد « هيبريد »
Hybrid
محسوب مىگردد .
در ميان تاسماهيان صيدشده در سواحل جنوبى درياى خزر و در سواحل آبهاى ايران ، كيفيت خاويار مربوط به تاسماهى ايران ( قرهبرون ) شهرت جهانى دارد و شهرت خاويار ايران مرهون ماهيان مزبور است .
در گذشته ، گونههاى مختلف تاسماهيان براى تخمريزى به اكثر رودخانههاى حوضه درياى مازندران بهويژه شط ولگا ، اورال ، كوروش ، ارس ، سفيدرود ، پلرود ، سرخرود ، بابلرود ، رود تجن ، رود گرگان . . . مهاجرت مىكردند ، ولى متأسفانه طى سالهاى اخير به دليل دخالتهاى انسانى و بهرهگيرى بيش از حد از آب رودخانهها و نيز توسعه صنايع در حاشيه و حوضه آبريز رودخانههاى مزبور ، شرايط طبيعى اين رودخانهها به ميزان قابلتوجهى نقصان يافته و نيز انتقال ضايعات صنعتى كارخانهها به سوى رودخانههاى مزبور موجب كاهش قابليتهاى بيولوژيكى و زيستمحيطى اين رودخانهها گرديده است .
امروزه به منظور جبران خسارت ناشى از شرايط نامساعد رودخانهها و مناطق تخمريزى ، اقدام به تأسيس كارگاههاى صنعتى تكثير مصنوعى اين ماهيان نمودهاند تا بخشى از زيانهاى ناشى از عدم موفقيتهاى تكثير طبيعى جبران شود .
يكى از مهمترين مراكز صنعتى تكثير مصنوعى تاسماهيان در ايران ، مجتمع تكثير تاسماهيان « سدسنگر » مىباشد . ساختمان اين كارگاه صنعتى در سال 1346 با صرف هزينهاى معادل 350 ميليون ريال آغاز گرديد . در سال 1350 نيز در زمينى به مساحت 132 هكتار در 30 كيلومترى جنوبشرقى شهرستان جدول شمارهء 5 - صيد ماهى توسط شيلات ، تعاونيهاى پره و دامگستر و نيز پرورش ماهى در استان گيلان در سالهاى 1369 و 1370 ( بر حسب تن )
مأخذ : آمارنامهء استان گيلان ، سال 1370 .
جدول شمارهء 6 - صيد ماهيان خاويارى استان گيلان از سال 1363 تا 1370 ( بر حسب كيلوگرم )
« * » مأخذ : آمارنامهء استان گيلان ، سال 1370 .
رشت در حاشيه رودخانه سفيدرود و در منطقه « سنگر » يك كارگاه صنعتى به منظور اجراى برنامه تكثير مصنوعى ( تاسماهيان ) احداث شد .
اين مجتمع عظيم توليدى و صنعتى يكى از مدرنترين كارگاههاى تكثير و پرورش تاسماهيان محسوب مىگردد كه از نظر مشخصات فنى و تكنولوژى مربوطه حائز اهميت است .
كارگاه تكثير و پرورش تاسماهيان داراى تأسيساتى به شرح ذيل مىباشد :
استخر مادر - حوضچهاى بتونى جهت ذخيرهسازى آب مورد نياز كارگاه مىباشد . آب اين استخر توسط الكتروپمپهاى بسيار قوى مستقر در موتورخانه واقع در حاشيه رودخانه سفيدرود ، تأمين مىگردد .
استخرهاى مخصوص نگهدارى مولّدين ( به تعداد 3 استخر ) .
استخرهاى گرد مخصوص پرورش نوزادان .
سالن انكوباتور
Incubator
.
استخرهاى خاكى پرورش بچهماهيان هريك به وسعت 2 هكتار ( به تعداد 36 استخر ) .
تعميرگاه عمومى .
محل پرورش كرم اليگوخت
Oligochaete
( غذاى مخصوص نوزادان ماهى ) .
حوضچههاى بتونى جهت تهيه غذاى ماهى ( خاكشى ) به تعداد 56 حوضچه .
كوى كاركنان .
در اين كارگاه هرسال تعداد 5 / 3 ميليون بچهماهى از انواع تاسماهيان به وزن 2 - 3 گرمى پرورش مىيابند كه از طريق مناطق ويژهاى كه در حاشيه رودخانه سفيدرود پيشبينى شده است ، به رودخانه مزبور رها مىگردند .
صيد تاسماهيان نيز با استفاده از دامهاى گوشگير
Gillnet
به روش صيد انتظارى در دريا انجام مىگيرد .
مشخصات دام مخصوص صيد تاسماهيان به شرح زير است :
هامش
( * ) . صيد ماهى كيلكا توسط شيلات و ناوگان صيد صنعتى استان گيلان است .