طيور بومى گيلان
تا گذشتهء نهچندان دور استان گيلان از جمله استانهاى صادركنندهء طيور بومى به استانهاى ديگر مخصوصا استانهاى همسايه بوده است ، ولى در حال حاضر پرندگان پرورشى در اين استان براى مصارف داخلى نيز كافى نمىباشد و ناچار مقاديرى گوشت و تخممرغ توسط بخش دولتى و بخش خصوصى وارد مىشود . آمار منتشره از سوى جهادسازندگى مجموع طيور گيلان را در سال 1370 تعداد 5236184 قطعه اعلام مىدارد . بايد توجه داشت آمار جهادسازندگى در اين زمينه با آمارهاى مربوط به مركز آمار كشور متفاوت است . طبق آمار جهادسازندگى تعداد طيور گيلان از سال 1360 تا سال 1370 به حدود 4 / 2 برابر افزايش يافته است .
آمار طيور گيلان در سالهاى 1360 تا 1370
از اوايل سال 1360 جهاد سازندگى استان گيلان به بررسى و مطالعه در زمينهء طيور بومى پرداخت . به سال 1362 مركز پشتيبانى مرغ بومى وابسته به كميتهء دام و كشاورزى جهاد سازندگى گيلان فعاليت خود را به منظور حفظ و نگهدارى مرغان بومى و تكثير و توزيع آنها و مطالعات ژنتيكى و جلوگيرى از اختلاط نژادهاى رنگين وارداتى با طيور بومى در بندر انزلى آغاز كرد .
هماكنون تعداد قابل توجهى تخممرغ نطفهدار و جوجههاى دوماهه تهيه مىشود كه مورد استفاده بخشهاى خصوصى است .
مهمترين نژادهاى مرغ بومى منطقهء گيلان عبارتند از : نژادهاى گردنلخت ، زردكرك گيلان و مازندران و مرغ صابونى .
آمار نشان مىدهد كه در برخى از نقاط جهان پس از مرغ به پرورش بوقلمون بيش از ساير طيور توجه مىشود زيرا علاوه بر وزن زياد ، طعم گوشت آن نيز مطبوع و لذيذ است .
« بوقلمون پرندهاى است از نوع ملئاگريس كه اصلش از امريكاى شمالى است و در اغلب نقاط زمين اهلى شده است . » « 2 »
ژانباتيست تاورنيه محقق و سياح معروف فرانسوى مىنويسد بوقلمون در
از نژادهاى مرغان بومى گيلان
نژادهاى بومى مرغ در مناطق مختلف گيلان عبارتند از : زردكرك ، گردنلخت و مرغ صابونى . روستائيان گيلان انواع گوناگون نژادهاى بومى را پرورش مىدهند .
زمان شاه عباس وارد ايران شد . بازرگانان ارمنى كه براى تجارت به ونيز رفته بودند اين پرنده را با خود به ايران آوردند . قبل از اين تاريخ مردم ايران بوقلمون را نمىشناختند و پرورش آن در ايران مرسوم نبود . اكنون پرورش بوقلمون در نقاط مختلف ايران مخصوصا در استانهاى گيلان ، مازندران ، كردستان ، آذربايجان ، خراسان ، اصفهان و فارس رواج دارد .
وزن بوقلمون بهطور متوسط بين 3 تا 5 كيلو است و طى سال تعداد كمى حدود 12 تا 20 عدد تخم مىگذارند . گوشت آن بسيار لذيذ است و در آمريكا و كشورهاى اروپائى مصرف فراوان دارد .
انسان قرنها قبل از آشنائى با بوقلمون با اردك و غاز آشنا بوده است تاريخ اين آشنائى به سالها قبل از ميلاد مسيح مىرسد .
هامش
( 2 ) . دائرة المعارف فارسى ، به سرپرستى دكتر غلامحسين مصاحب ، انتشارات فرانكلين ، تهران 1345 ، جلد اول ، صفحهء 467 .