ولندان
Valand n
ولندان ديهى است در دهستان حومهء بالا از شهرستان شهرضا . ديه نسبتا معتبرى است . در سال 1375 ، جمعيت آن 258 نفر بوده است « 1 » كه از اين نظر در رديف سوم ديههاى اين ناحيه قرار مىگيرد . وجود نامهايى مثل اسفهسالار ، بابوكان ، ماران ( مارون ) ، وشاره و همين ديه ولندان همه با نامهاى قديمى و كهن نشان اين است كه اين ناحيه از ديرباز مسكن قوم آريايى بوده و آنها نامهاى كهن آريايى را به مراكز سكونت خود بخشيدهاند . هرچند كه ديههاى دهستان حومهء بالاى شهرضا اينك اكثر قناتهاى آنها خشكيده و يا اينكه آب آنها بسيار تقليل يافته ولى جمعيت آنها چندان كم نشده است .
با وجود قدمت ، قدمتى كه اين نامهاى كهن نشاندهندهء آن است ، اثر تاريخى كهنى در اين نواحى ديده نمىشود . خاصهء قومى ويژه در اخلاق و در نحوهء زندگانى و معيشت مردم نيز وجود ندارد ازاينرو بجاست كه با توضيحاتى كه دربارهء قمشه و غيره دادهايم بپردازيم به نام ديه . « 2 »
واژهشناسى :
ولندان نامواژهء بههمريختهاى نيست هرچند در ابتدا به نظر مىرسد دريافت تطور آن دشوار باشد . ولى در حقيقت نامواژهاى است بسيار دلاويز و تطور آن هم بسيار آسان و دلنشين است . ولندان مركب از دو جزء « ولند » و « ان » است . جزء اول « ولند » همان صورت ديگرى از « پرند » است به معناى حرير و پارچهء ابريشمى . چونكه حرف « و » اغلب مبدل از « پ » است . « 3 » و حرف « ل » همان صورت ديگرى از « ر » . « 4 » و جزء دوم « ان » علامت نسبت و كثرت است . يعنى ديه منسوب به « پرند » و عجب آنكه به صورت خود واژهء پرند و پرندان امكنهاى نامبردار است از آن جمله پرند ( ساوه ) ، و پرندان ( رودسر ) و پرندك ( كرج ) « 5 » .
در واپسين انديشه بهنظر رسيد كه واژهء « ولندان » مىتواند همان واژهء « بلندان » باشد .
هامش
( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 52 .
( 2 ) - ن . ك . به : عناوين قمشه ، دهنو ، لاريچه در اين فرهنگ .
( 3 ) - لغتنامه ، فاتحهء حرف « و » .
( 4 ) - فاتحهء « ر » ، همان .
( 5 ) - ن . ك . فرهنگ آ . م . م . ذيل همين مدخل .