ديههاى دهستان لنجان قرار دادهاند همين است كه از دو بلوك مهم آب دارد چون محل آن مشخصا دانسته شد مىپردازيم به نام آن .
واژهشناسى :
اين واژه را به اين صورت درست نمىتوان معنى كرد . بىشبهه با واژهء « ول » كه در لهجهء اصفهانى بار منفى دارد مربوط نيست . در بعضى لهجهها « ول » به ضم اول به معناى « گل » است و در برخى از فرهنگها به همين معنى آن را به كسر اول ذكر كردهاند . « 1 » اگرچه به معناى گل در نام محل تناسبى ديده مىشود مخصوصا در ماربين ولى در تقطيع آنكه البته بايد « ول + گان » باشد اندكى بعيد مىنمايد چونكه « ول » به معناى « گل » چندان در زبان پارسى كاربرد ندارد و چون حرف « ل » با « ر » قابل تبديل است ، جزء اول آن « ور » است به معناى حصار و قلعه و جزء دوم آن « گان » پسوند اتصاف و نسبت است و ولگان معادل « ورگان » يعنى جايى كه قلعه دارد . تا اين سخن به پايان نرسيده بگوييم كه « ورگان » ( ولگان ) به همين صورت در منابع قديم آمده است از جمله سمعانى مىگويد : « محلهاى است به اصفهان كه در آنجا بازار بزرگى وجود دارد » « 2 » ولى اين ورگان را با وركان كاشان نبايد اشتباه كنيم آنكه در كاشان است با « كاف » عربى است ( وركان ) و اين يك ورگان ما با « كاف » فارسى است . تعدد نامها در نظر نامگذاران قديم بىمانع مىنموده است و به همين جهت اغلب آنها را مىبينيم كه به يك صورت تكرار شده است .
وركان با « كاف » تازى جايى است در كاشان « 3 » ياقوت حموى مىگويد : « محلة بأصفهان ؛ نسبت أليها جماعة من العلماء « 4 » » و باز مىگويد : « و وركان أيضا من قرى قاشان « 5 » » ولى به صورت ولگان از آن نام نمىبرد . بههرصورت ولگان ما كه مشخصا محل آن ذكر شد با خصوصياتى كه به شرح آمد سرسبز و خرم در بلوك ماربين خودنمايى مىكند و اصل آن ورگان است .
هامش
( 1 ) - برهان قاطع ذيل واژهء ول .
( 2 ) - محلة باصفهان فيها سوق كبير . از افادات دانشمند بزرگوار حضرت آيت اللّه آقاى حاج سيد محمد على روضاتى .
( 3 ) - ن . ك . به : فرهنگ آ . م . م . ذيل همين نام .
( 4 ) - ن . ك . ياقوت حموى ، معجم البلدان ، ذيل همين نامواژه .
( 5 ) - همان