مىپردازيم به گفتوگو دربارهء اين نامواژهها .
واژهشناسى :
نيوان واژهء دشوارى نيست و فورا متوجه مىشويم كه تقطيع آن به دو جزء « نى - نيه + وان » صورت مىبندد . جزء اول « نيه » همان واژهاى است كه از « نا » و « ناوه » گرفته شده و در عناوين نيه و نىنى و ازنا و ناوه به تفصيل در آنباره گفتوگو كردهايم « 1 » و مسلم است كه « نيه » به معناى آب مىباشد . جزء دوم « وان » كه گاهى « ون » هم تلفظ مىشود ( ون مخفف وان ) مثل شيروان ، ناژوان و نارون و امثال اينها پسوند دارايى و تصاحب است نيوان و يا نيهوان . بنابراين يعنى صاحب آب و داراى آب . بايد به خاطر آوريم كه نامگذارى آريايىها چنان بوده است كه مىخواستند نام محل معرف خصوصيت عمدهء آن باشد از اين جهت نيهوان را برمىگزيند تا بگويد اين زيستگاه نيهوان است و صاحب آب است و براى زراعت آب كافى دارد .
نيوك
Niyuk
دو نيوك داريم . سفلى و عليا ، و اين هردو در دهستان ندوشن در شهرستان يزد واقع است .
نيوك سفلى 64 نفر و نيوك عليا 6 نفر جمعيت دارد . « 2 » دربارهء جامعهشناسى يزد و مضافات آن در نامواژهء يزد و ديگر نواحى وابسته به آن بحث مستوفى به عمل آمده است ، به آنها رجوع شود . بايد دانست كه اين كلمه به صورتى كه در خط پارسى حاضر نوشته مىشود هم نيوك و هم نيوك خوانده مىشود . ولى بههرصورت كه خوانده شود ظاهرا صورت اصلى آن نيوك است كه اينك به واژهشناسى آن مىپردازيم .
واژهشناسى :
نيوك
( Nivak )
به دو جزء « نيو + ك » تجزيه مىشود . جزء اول « نيو » ممال يايى « ناو » است « 3 » كه به معناى آب ، بالاخص آب كم و كوچك مىآيد و جزء دوم « كاف » ( علامت تصغير است ) و نيوك يعنى نيو كوچك يا به معناى اوسع يعنى « قنات كوچك » و اين واژه به صورت « ناوك » هم از همين ماده آمده است . ناوك به معنى تير از لحاظ شباهت به ناوه به اين نام ناميده شده است . « 4 »
هامش
( 1 ) - ن . ك . به : همين عنوان در اين رساله .
( 2 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 139 .
( 3 ) - ن . ك . به : برهان قاطع زير عنوان نيو و نا و ناوه .
( 4 ) - ن . ك . به : نيوان در همين فرهنگ .