و معتبر است چندانكه در سال 1345 ( سال آمارى ما ) 247 نفر جمعيت داشته است . « 1 » در بالا گفته شد كه اين ناحيه از نواحى كهن تمدن ايران بوده است .
خوبى آب و هوا و سلامت آب پاك كوهستان و امكانات زراعى ، اين ناحيه را مستعد قبول توسعهء تمدن كرده است و چنين است تا حال حاضر مكرر اين نكته تذكر داده شده كه نام ديه قدمت آن را نشان مىدهد . در اين ناحيه نامهايى هست كه بيشتر اوستايى يا شبيه اوستايى است . از جمله همين دو ديه و ديگر نامهايى مثل ويشته كه كاملا شبيه به تلفظ واژههاى اوستايى است و نسران و كندز و كالجان و ريسه و خفر و بسيارى ديگر كه همه قدمت خود را داد مىزنند و از جملهء اينها است ؛ « 2 » مثلا تجره كه ذكر آن در محل خود آمده است « 3 » و تجره يك لغت فارسى باستان است كه براى ما باقى مانده و به معناى قصر است و در كتيبههاى داريوش هم آمده است . براى واژهشناسى رجوع كنيد به نيه .
نيوان
Niv n
در گلپايگان خرم و خوش آب و هوا و در دهستان جلگه از آن شهرستان كه يكى از مراكز كهن سكونت و تمدن آريايى ايرانى بوده است ، دو نيوان داريم يكى نيوان ناز و ديگرى نيوان سوق ، هر دو نيوان زيستگاهى معتبر و بزرگ شمرده مىشود . نيوان مشهور به ناز 1149 و نيوان سوق 1291 نفر جمعيت داشته است ( در سال 1345 ) « 4 » واضح است كه دو واژهء سوق و ناز هردو بعدها براى شناخت بهتر به نامواژهء نيوان اضافه شده است . نيوان سوق را نيوان كوچك هم مىنامند به اين معنا كه بزرگ را با صفت عكس كوچك خواندهاند . بههر حال اين هردو ديه داراى يك نام باشكوه گرانمايه هستند كه نشان بزرگى از جلالت تمدن كهن در اين ناحيه مىباشد .
دربارهء ويژگيهاى قومى و تاريخچهء اجتماعى گلپايگان در خود عنوان گلپايگان توضيحاتى مستوفى آورده شد و همچنين در وانشان و واريان و كلوجان و فالقان و غيره از اعلام كهن اين شهرستان تا آنجا كه ممكن بود توضيحات لازمه داده شده است ، ازاينرو
هامش
( 1 ) - همان ، ص 94 .
( 2 ) - ن . ك . به : اين نامواژهها در همين فرهنگ .
( 3 ) - ن . ك . به : همين عنوان در اين فرهنگ .
( 4 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 72 .