تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى ) — صفحة 819

مساهمون:

ص٨١٩
است باشكوه ، قديمى و اتفاقا نام دهستانى كه در آن واقع است نيز قديمى است و همه نيز بر اين معنى گواهى صادق مىباشند . مردم اين ناحيه لهجه و زبانى خاص خود دارند كه ما همهء آنها را با نام اردستانى دسته‌بندى مىكنيم ، مقابل نطنزى و قهرودى كه با اردستانى تفاوت اساسى دارند . به‌هرحال نيسيان ديهى باشكوه است . محلاتى دارد كه خود نام اين محلات بر قدمت آن گواهى مىدهد مثل شاه‌آباد ، خنور ، . . . « 1 » كه خود قدمت خود را جار مىزند . اين ديه كهن در جنوب اردستان و در دشت وسيعى قرار گرفته است و از آب قنات مشروب مىشود . در سال 1345 كه ملاك آمارى ما است جمعيتى برابر با 1752 نفر داشته است . « 2 » در فرهنگ جغرافياى اصفهان برحسب سرشمارى سال 1355 جمعيت آن را 1698 نفر قيد نموده‌اند در فرهنگ فارسى معين جمعيت آن را 2556 آورده‌اند . « 3 » لهجهء اردستانى كه در قبل ذكر آن گذشت در ميان مردم جارى است و اين خود نشان قدمت آن است . سيلى عظيم آن را در چند سال قبل ويران ساخت و آثار و سوابق كهنگى در آن آشكار است . رفيعى كه خود اهل مهرآباد قرب آن محل است و خوب به اوضاع محل آشناست در وصف قنات آن مىگويد قناتهاى گبرى دارد و گبرى اصطلاحى است نزد اين مؤلف فاضل بر قدمت و سابقهء تمدن محل دال بر تاريخ قبل از اسلام . به‌هرحال حسب شيوهء ديرينهء خود همين‌كه محلى را اجمالا معرفى كرده و خصوصيات بارز آن را شرح داديم ديگر به ذكر جزئيات نمىپردازيم و اينك ببينيم نام چه معنى دارد .

واژه‌شناسى :

نيسيان از سه جزء تركيب يافته است « نى + سى + ان » . جزء اول آن‌كه اينك ما آن را « نى » تلفظ مىكنيم درست مثل نيزه و نيزار ، هيچ ربطى با « نى » كه از شاخ آن نيزه درست مىكنند و تكهء كوچكى از آن از آلات موسيقى است ندارد . اين نى در حقيقت صورت ديگرى از واژهء نا است و نا در زبان فارسى به معناى آب است ( برهان قاطع ذيل كلمهء نا ) و دلايل بسيار ديگر در واژه‌شناسى براى اين معنا از قبيل « نا » و « ناودان » و « ناوخدا » و
هامش
( 1 ) - ن . ك . به : آتشكدهء اردستان و جغرافياى اردستان ، رفيعى مهرآبادى ذيل عنوان نيسيان و فرهنگ جغرافيايى اصفهان ، ص 271 . ( 2 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 4 . ( 3 ) - در سرشمارى سال 1375 جمعيت اين روستا به 1598 نفر كاهش يافته است ، ترتيب نزولى ارقام نشانهء كاهش ناگهانى و سپس تدريجى جمعيت بر اثر مهاجرت است .