دارد پشتكوه و آن را كه بر سوى ما جنوبىتر و رو به ناحيهء فريدن واقع است پيشكوه مىنامند پشتكوه موگويى حدود چهل پارچه آبادى دارد و در سال 1345 جمعيت آن 9141 نفر بوده است و پيشكوه در همان سال داراى 4146 تن جمعيت بوده است . در پشتكوه هوا سردتر و پيشكوه با همهء سردى اندكى ملايمتر است . ديههاى اين دو دهستان اكثر كهن و با نامهاى بسيار دلاويز قديمى خودنمايى مىكند از آن جمله آچك ، اناعشت ( كذا برحسب تداول فعلى ) پاتاگا ، ترزه ، خويه ، دستگرد ، كولاد ، كوگان ، لاوه و غيره و غيره مىباشد كه در جبين تمام اين نامها قدمت و كهنگى نقش بسته است « 1 » و پيشكوه موگويى نيز در قدمت دست كمى از پشتكوه ندارد و در آنجا ديههايى چون گرزم ، گرچان ، كسد ، مازه ، راچه ، وهرگان ، هرموستان همه بر قدمت آنها شهادت مىدهند .
دربارهء وضع جغرافيايى و جامعهشناسى اين ناحيه به تضاعيف در اين كتاب سخن رفته است . اينجا بهطور خلاصه بايد گفته شود كه در اين ناحيه تمدن و فرهنگ لرى غلبه دارد و همين نيز تا اندازهاى دليل قدمت آن است . ناحيه بسيار سرد است ولى براى پرورش دام و درختانى چون گردو ، سيب و به مناسب است و ديمكارى گندم نيز رايج مىباشد و آب فراوان از چشمه در همهء ديهها به دست مىآيد اثر قديمى و كهن در هردو ناحيه نيست .
خانهها بيشتر با خشت خام و سقفهاى چوبى بنا مىشد و نظر به ناپايدارى خاك زود هم خراب مىشد به همين علت اثر قديمى در تمام ناحيه به چشم نمىخورد . فرهنگ لرى هم در مجموعهء خود چيز جالبى ندارد كه قابل ذكر باشد . در زبان لرى كموبيش تحقيقات بسيار به عمل آمده و منابع بسيار دربارهء احوال اجتماعى و زبان لرى در دست است .
به همين دليل ما هم در اينباره به كوتاهى پرداخته و مىپردازيم به واژهشناسى آن .
در نشريهء مركز آمار ايران ديهى به نام موگويى ذكر نشده ولى در لغتنامهء دهخدا از ديهى به نام موگويى در اين ناحيه نام برده است و مىگويد در باختر آخوره واقع است . جمعيت آن را نيز ذكر نكرده و وقتى شرح و تفصيل آن را كه از فرهنگ جغرافيايى اصفهان نقل كردهاند مطالعه كنيم متوجه مىشويم كه به جاى دهكده ، ناحيهء موگويى را وصف كردهاند كه ما هم
هامش
( 1 ) - بسيارى از اين نامها را نويسنده توانسته است حل كند يعنى براى آن معنى مناسب بيابد و تحول آن را تا روزگاران كهن ( بنياد ) برساند .