تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى ) — صفحة 766

مساهمون:

ص٧٦٦
جمعيت داشته است . در حال حاضر بايد جمعيت آن در همين حدود يا اندكى بيشتر باشد . چون ديگر مناطق فريدن كه از اين پيش مركز دامدارى به شمار مىرفت و بسيار گندم‌خيز بود چنان كه آن را انبار غلّهء اصفهان مىناميدند ، امروز ديگر آن شكوفايى اقتصادى را ندارد ولى روىهم‌رفته كم‌وبيش آبادانى خود را حفظ كرده است و به علّت گذشتن شاهراه اصفهان - اهواز از آن به‌هرحال آبادانى آن بد نيست . ببينيم موغان يعنى چه .

واژه‌شناسى :

موغان به اين صورت و تلفظ معنى ندارد ولى ذوق سليم فورا درمىيابد كه موغان صورت ديگرى از كلمهء « مغان » است و « مغان » نام عمومى پيشوايان دينى زرتشتى كه در اطراف ايران نام بسيارى از امكنه و بقاع واقع شده است « 1 » و همچنين نام « مغ » ، چنان كه با واژهء مغ ( محله‌اى در ايرانشهر ) . مغ‌احمد ( بندرعباس ) و مغ‌احمدى ( جيرفت ) و مغان ( بندرعباس ، شاهرود ، كاشمر ، مشهد ، مغان ) و مغانك ( دماوند ) و مغدان ( بندرلنگه و جيرفت ، سيرجان ) و بسيارى ديگر آسان مىتوان در نظر آورد كه نام « مغ » و « مغان » و تركيبات ديگرى از آن مثل مغاندر در همين دهستان فريدن و مغستان اردكان و بسيارى ديگر همه به اين نام نامبردار شده باشند . چونكه روحانيان زرتشتى در دورهء ساسانى اموال و دارايىهاى بسيار و حرمتى به نهايت داشته‌اند و آسان مىتوان نام آنها را بر امكنه بسيارى اطلاق نمود . در همين دهستان ديهى داريم به نام مغاندر « 2 » كه در وصف آن عنوان خاصى منعقد داشته‌ايم . اينجا همين‌قدر توضيح مىدهيم كه مغاندر يعنى دربار مغان ، آنجا كه مغان قصر ، درگاه ، كوشك و دستگاه داشته‌اند و به همين جهت به دربار آنها نامبردار شده است .
موگويى
Muguyi
اين واژه به حقيقت سنگين و دلنشين موگويى برحسب تقسيمات جديد نام دو ناحيه است در فريدن ، پشتكوه موگويى و پيشكوه موگويى . توضيح اينكه در ناحيهء غرب متمايل به شمال فريدن سلسله جبالى هست كه ارتفاع قلل و دره‌هاى آن گاهى چندان زياد نيست و در آنها ديه‌ها و دهكده‌ها برپاى داشته‌اند . دهستانى را كه آن‌سوى ( ناحيهء شمالى ) اين جبال قرار
هامش
( 1 ) - براى تحقيق در واژه « مغ » و « مغان » ضمن منابع ديگر ن . ك . به : برهان قاطع ذيل اين واژه و توضيحات محشى . ( 2 ) - ن . ك . به : اين نامواژه در همين كتاب .