جنوب اصفهان چشمهاى بود به نام موردان نزديكتر به گردنهء لاشتر . اينك اين چشمه خشكيده و خوشيده و آبى ندارد و نام آن براى ما مانده است .
واژهشناسى :
موردان در تقطيع به صورت « مورد + ان » در مىآيد و « مورد » در اينجا نام همان درخت زيبايى است كه در نظر آريايىهاى كهن درختى مطلوب و پسنديده بوده است و جزء دوم « ان » علامت كثرت و نسبت است يعنى منسوب به آن درخت كه به آن چشمه حضارت و نظارت مىبخشد .
تنبيه : بايد دانست كه در نامهايى كه با « مور » آغاز مىشود بسيارى از آنها در واقع نام همان درخت « مورد » است كه در تداول عامه تخفيف يافته و ما آن را به صورت « مور » مىشنويم .
اين هم قابل توجه است كه به نام مورد ( كهگيلويه ) و موردابى ( ممسنى ) و موردان ( جيرفت ، سيرجان ) و موردستان ( بندر بوشهر ، فردوس ، فيروزآباد ) و غيره نامگذارىها داريم كه همه دليل روشن تعليل ماست .
موركان
Murk n
موركان ديهى است بسيار باصفا و خوش ساخت و خوش منظره با آب فراوان و آبادى بسيار و آن در دهستان آيدغميش از شهرستان اصفهان قرار دارد . مورگان و يا موركان ( هر دو شنيده مىشود ) در سال 1345 سال آمارى ما 1318 نفر جمعيت داشته است « 1 » و به اين حساب در ميان ساير ديهها كه زمينهاى كمى دارد ديهى مشهور و بزرگ به حساب مىآيد .
موركان افتاده است بر شمال رودخانهء زايندهرود و خانههاى آن يكى بر فراز ديگرى تا برسد به چكاد بلندى ، شبگاه منظرهاى بسيار دلنشين و دلاويز به وجود مىآورد و زراعت آن در چموخم رودخانه برنج و گندم و در تپهها انواع درختها و باغستانهاست و بيشتر انگور و آلو يافت مىشود . شگفتى آنكه مردم برخى به زبان تركى سخن مىگويند ، ولى البته خود ترك نيستند و عموميت هم ندارد و اگر در اطراف آن تركى سخن مىگويند اين عارضه در اينجا رو به زوال است . از ساير جهات خصوصياتى را كه در ديههاى آيدغميش گفتهايم دارد .
حقيقت من خود در شگفت بودم كه چرا نام محلى بايد از مور و مورچه ، كه بههرحال
هامش
( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 19 .