كالمن ، كرهنگ ، مروك و هامانه يا ديو و غيره در همين دهستان رباطات نظر افكنيد تا توجه نماييد كه قدمت و سابقهء تمدن آن تا به كجا مىكشد . آن شهر مرو كه در خراسان بزرگ و كهن است نمونهء كوچكتر آن در همين ناحيه نيز ، كه يادآور همان قدمت است ، وجود دارد و همچنين ساير نامها كه همين خصوصيت از آنها پيداست .
بههرحال اين ديه با همهء نام « اكبر » كه به آن چسبيده است در سال 1345 فقط 140 نفر جمعيت داشته است كه اكنون به ناچار اگر كمتر نشده باشد بعيد است بيشتر شده باشد .
واژهشناسى :
اهميت اين نام در واژهء « مغ » جزء اول اين واژه است . جزء دوم آن « ستان » پسوند كثرت و نسبت است كه با آن آشنا هستيم . واژهء « مغ » يك لغت بسيار كهن است . واژهء « مغو » اوستايى در فارسى حاضر مانده و « موبد » شده است . آشكار است كه با كثرت تعداد زردشتيان يزد و وجود موبدان بزرگ در آن منطقه بسيار مناسب بوده است كه نام مغستان يا موبدستان بر روى اين ديه گذاشته شود ولى نمىدانم اين ديه در ملكيت زردشتى يا زردشتيان است و يا با ظهور اسلام در دست مردم ديگر قرار گرفته و زردشتيان را با آن ديگر كارى نبوده است .
جالب توجه است كه نام مغستان در فرهنگ آباديها و مكانهاى مذهبى كشور آمده است ، ولى آن را به اردكان منسوب داشتهاند . معلوم نيست اردكان يزد يا فارس . « 1 » نكتهء جالب توجه ديگر آنكه محلهاى بسيار با واژهء « مغ » در اطراف كشور همهجا وجود دارد فى المثل مغو ( رفسنجان ) و مغوئيه بالا و پايين ( بافت ) ، مغ چاه ( جيرفت ) ، مغان ( بندرعباس ، شاهرود ، كاشمر ، مشهد ، ميناب ) و غيره و غيره و اين مسأله كثرت تسلط مغان ( موبدان زردشتى ) بر بلوك و روستاها را نشان مىدهد .
ملازجان
Mel zj n
ملازجان ديهى است نسبتا معتبر در دهستان كنار رودخانهء گلپايگان . در سال 1345 اين ديه 328 نفر جمعيت داشته است . « 2 » نواحى گلپايگان همانگونه كه نامواژهء گلپايگان و
هامش
( 1 ) - ن . ك . فرهنگ آ . م . م . ذيل همين عنوان .
( 2 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 74 .