پادشاهى در دنيا مانند پادشاه اين دريا از انواع گياهان خوشبو بهرهمند نيست « 1 » .
ضميمه شماره 2
در بخشهاى پيشين اين كتاب پارهاى از ترتيبات درياهاى متصل و منفصل را بيان كرديم . اكنون در حد اخبار به دست آمده به بيان پارهاى از اخبار مربوط به درياى حبشى و سرزمينها و پادشاهان و ترتيبات امور آنها و عجايب گوناگونشان مىپردازيم . بنا بر اين مىگوئيم كه آب درياهاى چين و هند و فارس و يمن به هم پيوستهاند و از هم جدا نيستند . همچنانكه پيشتر هم گفتيم ، جز آنكه جزر و مد آنها نسبت به اختلاف زمان و مكان ، وزش بادهايشان متفاوت است . هنگامى كه امواج درياى فارس زياد و كشتيرانى در آن مشكل است درياى هند آرام و كشتيرانى در آن برقرار و امواجش اندك است . و هنگامى كه امواج خروشان و تاريكى و سختى رفت و آمد كشتىها به درياى هند باز گردد ، در مقابل درياى فارس آرام و امواجش اندك مىشود . سرآغاز طغيان درياى فارس هنگامى است كه خورشيد در برج سنبله و نزديك استواى پاييزى قرار دارد و پيوسته همچنان هر روز بر امواجش افزوده مىشود تا آنكه خورشيد به برج حوت وارد مىگردد و شديدترين امواج آن در آخر پاييز است كه خورشيد در برج قوس است . آنگاه آرام مىگيرد تا اينكه خورشيد دوباره به سنبله باز گردد و پايان دوره آرامش در آخر بهار است ، هنگامى كه خورشيد در برج جوزا واقع است درياى هند پيوسته در حال طغيان است ، تا اينكه خورشيد به برج سنبله باز گردد در اين حال دريا ( اقيانوس هند ) قابل كشتيرانى مىشود . آرامترين دوره درياى هند وقتى است كه خورشيد در برج قوس قرار گيرد . درياى فارس در ساير ايام سال محل آمد و شد از عمان به سيراف است كه فاصله آنها صد و
هامش
نيز رك به ابن خرداذبه ، ( ترجمه ) ، ص 54 ؛ اخبار الزمان ، ( ترجمه ) ، ص 54 .
( 1 ) . مروج الذهب ، ج 1 ، ص 151 .