نامدارانىاند كه در اين موضوع رساله نوشتهاند و يا در ضمن كتب اصولى تحقيق گستردهاى انجام دادهاند .
مدرك قاعدهء لا ضرر
فقيهان در اثبات اين قاعده به آيات قرآن كريم ، روايات ، اجماع و عقل تمسّك كردهاند .
1 . آيات
آياتى از قرآن كريم ، مؤمنان را از ضرر زدن و يا ضرر ديدن باز مىدارد . و بسيارى از احكام را مقيّد به عدم ضرر مىكند . همچون « لا تُضَارَّ والِدَةٌ بِوَلَدِها وَ لا مَوْلُودٌ لَهُ بِوَلَدِهِ » « 1 » و « مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصى بِها أوْ دَيْنٍ غَيْرَ مُضَارِّ » « 2 » و مانند آن .
2 . روايات
در بخش روايات ، روايت داستان سمرة بن جندب از اهميت بسيار زيادى برخوردار است ؛ چراكه واژگان لا ضرر و لا ضرار در آن آمده و همهء فقها به آن استدلال كردهاند .
شخصيت سمرة بن جندب
به نوشتهء بسيارى از دانشمندان ، سمرة ، شخصى تبهكار و ستمكار بوده است . فارغ از داستان وى با پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله ، در ازاى دريافت مزد به جعل و تحريف احاديث و شأن نزول آيات مىپرداخته و از سوى زياد بن ابيه ، والى بصره شد و هشت هزار نفر از مردم آن جا را به قتل رساند . به گفتهء ابن ابى الحديد ، وى در قضيهء كربلا در سپاهيان عبيد اللَّه بن زياد نقشآفرين بوده و مردم را به جنگ با امام حسين عليه السلام تشويق مىنمود .
متن حديث لا ضرر
كلينى ، در الكافى روايت را اينگونه آورده است : حضرت باقر عليه السلام فرمود : در زمان رسول خدا صلى الله عليه و آله سمرة بن جندب در كنار خانهء مردى از انصار درخت خرمايى داشت
هامش
( 1 ) . سورهء بقره ، آيهء 233
( 2 ) . سورهء نساء ، آيهء 12