داده و مواضع خلاف و وفاق آنها را در چهارده مسئله تحليل كرده است .
به لحاظ كاربردى بودن موضوع عنوان رسالهء دكترى ، و چون مبحث عام و خاص از مباحث مهم و داراى آثار اصولى و ثمرات فقهى است ، و نيز تطبيق ديدگاه اصوليان بزرگى چون آخوند خراسانى و محقّق نائينى مىتواند بر عمق تحقيق و تحليل مسائل عامّ و خاصّ بيفزايد ، نويسنده ، تمام سعى خود را در اين زمينه مبذول داشته تا ثمرهاى بهينه و كاربردى در رسالهاش ارائه كند .
نگارنده ، در تحليل مسائل عامّ و خاصّ ، از روش بررسى تطبيقى استفاده كرده است ، بدين صورت كه مطالعهء تطبيقى شناخت يك مسئله ، در پرتو مقايسهء بين آراى مختلف است و مقايسهء بين دو ديدگاه مىتواند ابعاد مختلف مسئله را روشنتر نشان دهد . ديدگاههاى مورد مقايسه در اين تحقيق ، آراى آخوند خراسانى و محقّق نائينى است .
نكتهء ديگرى كه بدان توجّه داشته اين است كه در مطالعهء تطبيقى ، هدف ، موارد شباهت و اختلاف بين آن دو اصولى در هر يك از مسائل است . لذا سعى نموده اختلافهاى ظاهرى ناشى از تعبير و الفاظ را از مواضع خلاف و وفاق واقعى متمايز گرداند ، آنگاه به تحليل ، نقد و داورى بين ديدگاهها بپردازد .
شيوهء كار بيشتر به صورت مسئله محور است . يعنى ابتدا مسائل عمده و مورد اختلاف اين دو عالم اصولى را فهرست كرده ، و به دقّت مفاد هر يك از اين مسائل و ثمرات و آثار آنها و موضع اختلاف را تحليل و بررسى نموده است . فصول رساله را نيز بر حسب مسائل تنظيم نموده و ترتيب مسائل هم حسب نظم كتاب وزين كفاية الاصول مرحوم آخوند خراسانى است .
آخوند ، مباحث عام و خاص را در سيزده فصل آورده است . در برخى از اين فصول ، مانند فصل دوم ( الفاظ عموم ) و فصل يازدهم ( تخصيص كتاب به خبر واحد ) ، اختلاف عمدهاى بين وى و محقّق نائينى رحمه الله وجود ندارد . اين دو اصولى
شناختنامه آخوند خراسانى ( فارسى ) — صفحة 444
مساهمون: مهدى مهريزى وهادى ربانى
ص٤٤٤