فصل سيزدهم كتاب ، در پى اثبات پايدارى و ثبات قدم آخوند در حمايت از مشروطه است و در اين باره سخنان مهم و مغتنمى از آقابزرگ نقل مىشود .
احكام دنيايى و اخروى غير مسلمانان
فصلهاى چهاردهم و پانزدهم كتاب ، در بارهء احكام دنيايى غير مسلمانان ( طهارت يا نجاست ) و سرنوشت اخروى آنان ( نجات ) بر پايهء نظريهها و ديدگاههاى آخوند خراسانى است . به همين مناسبت ، سير تاريخى بحث و آراى حكمايى مانند ملاصدرا و محقّق سبزوارى و فيض كاشانى بيان و بررسى مىشود . نيز آراى فقيهان اهل سنّت در تحريم ذباح غير مسلمانان ، موضوع نقد و بررسىهاى نويسنده قرار مىگيرد . اين دو فصل ، حاوى نظريههاى اجتهادى آخوند ، آقابزرگ ، به روايت استاد ثبوّت است و بهتقريب اكثر ادلّهء باب ، در اين دو فصل طرح و تبيين مىشود . فصل شانزدهم كه فصل پايانى گفتار نخست كتاب است ، شامل انتقادهاى آخوند خراسانى از روضهخوانان كمسواد ، و تأييد گفتههاى محدث نورى در كتاب لؤلؤ و مرجان است .
شاگردان
گفتار دوم كتاب ، ديدگاههاى دينى - اجتماعى شاگردان مستقيم و غير مستقيم آخوند را گزارش مىكند . اين افراد ، عبارتاند از : سيّد حسن مدرّس ، محمّد حسين كاشف الغطاء ، عبد الرسول مدنى كاشانى ، مرتضى مطهرى ، محمّد اسماعيل محلاتى ، ميرزا محمّد حسين نائينى ، سيّد ابوالحسن اصفهانى و حاج شيخ عبد الكريم حائرى يزدى .
بر اينها بايد افزود نظرگاههاى مرحوم شيخآقابزرگ تهرانى را كه در سرتاسر كتاب ، مشهود است . در اين گزارشها ، مؤلّف كوشيده است ديدگاههاى اين اعلام را در حوزهء سياست و اجتماعيات ، مانند آزادى انسان ، تعصّبات دينى ، نسبت دين و حكومت ، مدارا با مخالفان يا دگرانديشان و مانند آنها را كشف و بيان كند .
توضيح نويسنده در آغاز گفتار دوم ، بهخوبى گوياى ماهيت و محتواى اين بخش