بيرق روشنفكرى قرار دادهاند ، نويسنده را مورد توبيخ قرار مىدهند . چنين فضايى ، به محقّقان بىطرف امكان دستيابى به واقعيت را نمىدهد و در نتيجه موضوع همچنان در هالهاى از ابهام باقى مىماند . البته محقّقان بىطرف و برخوردار از قدرت روحى مناسب ، در چنين شرايطى از فضاى ايجاد شده نمىترسند و با همهء دشوارىهاى كار ، به تحقيق و ارائهء دستآوردهاى خود اقدام مىكنند . براى اين دسته از محقّقان ، دستيابى به اسناد و مدارك دست اوّل براى ارائهء پژوهشى دقيق و استوار ، امرى بسيار مطلوب و ارزشمند است . كتاب برگى از تاريخ معاصر نمونهاى از اين قبيل اسناد و مداركى است كه براى محقّقان ، بسيار دوستداشتنى و ارزشمند است .
اين كتاب توسّط فردى نگاشته شده است كه در كنار يكى از سازندگان مشروطه زندگى مىكرد و در همهء حوادث مرتبط با مشروطه پا به پاى وى حركت كرده است .
مرحوم آخوند خراسانى ، يكى از معدود شخصيتهايى بود كه در آفريدن و جهت دادن و مديريت مشروطه ، مهمترين نقش را داشت . مرحوم آقا نجفى قوچانى ، از شاگردان علاقهمند و همپاى آخوند بود . وى بسيار به مرحوم آخوند نزديك بود و از مشاوران عالى و برجستهء آخوند بود و از فوت و فنّ سياست نيك سر در مىآورد . وى فردى هوشمند بود و از تحصيلات حوزوى بالايى برخوردار بود و در بارهء امور سياسى جهان مطالعات قابل توجّهى داشت و به خوبى از سياستهاى آشكار و نهان بازيگران قدرت مطّلع بود . سادهانديش نبود و در عين تقدّس و تديّن تحسين برانگيز ، از هوشمندى و كياست تقدير برانگيزى برخوردار بود . در آن روزگار كه در بين قشر روحانى يادداشتبردارى روزانه و نگارش خاطرات متداول نبود ، اقدام اين روحانى ارجمند ، حاكى از تيزهوشى و دورانديشى بالاى وى است . آقاى نجفى قوچانى مدّت زمان قابل توجّهى همراه مرحوم آخوند خراسانى بود . وى تصريح مىكند كه « قريب دوازده سال در مطالعهء حالات اين نور الهى بودم ، در اخلاق و حالات و گفتار و كردار اين شخص جليل ، ابداً مخالفت با مندوبات و مكروهات الهيه نديدم » . « 1 »
هامش
( 1 ) . برگى از تاريخ معاصر : حيات الاسلام فى أحوال آية الملك العلّام ، ص 15