اعتاب مقدّسه معلوم است مبادرت به تخليص اسلام از اين ورطه ، اهمّ تكاليف دينيه ، و اندك تسامح به انهدام اساس اسلاميت و مملكت و اضمحلال مذهب جعفرى على مشيّده السلام ، العياذ باللَّه ، مؤدّى خواهد بود . قاطبهء اين علما اين مَشاهد مشرّفه ، وظايف مقاميه را تعطيل و در حفظ اسلام به اداى آخرين تكليف ( جهاد ) حاضر و از غلظت و هميّت مقام سلطنت رضاى به آن كه اين عهد همايونى ، تاريخ اضمحلال مذهب و زوال استقلال دولت شود ، البته غير مترقّب و استدعا داريم كه به عون اللَّه ، حراست كه فريضهء ذمّهء مقام منيع سلطنت ، مبادرت فرموده عساكر اجانب را به خاك خود برگردانيده ، ابواب مداخلاتشان را به كلّى مسدود و حفظ نعمت و شرف استقلال - كما هو حقّه - مراقبت فرموده ، خاطر اين خدّام شريعت مطهّره ، عاجلًا به بشارت نتيجهء مأموله ، آسوده و قرين تشكّر و اميدوارى خواهند فرمود .
ان شاء اللَّه تعالى !
الاحقر ، محمّد كاظم الطباطبايى ؛ الاحقر ، محمّد كاظم الخراسانى ؛ الاحقر ، عبد اللَّه المازندرانى ؛ الاحقر ، شريعت اصفهانى » . « 1 »
سر كنسول انگليس در بغداد نيز در يكى از تلگرافهاى خود به اعتراض سيّد كاظم « كه تا كنون در سياست دخالتى نداشته و اينك نفوذ قابل ملاحظهاى در قفقاز دارد » ، به اشغالگرى دولت روسيه اشاره مىكند . « 2 » همچنين موسيو ماسچكوف ، يكى از كارگزاران دولت روسيه در بغداد ، واهمهء خود را از پيوستن سيّد كاظم به ساير علما چنين بيان داشته است : « متنفّذترين شخصيت [ روحانى ] . . . در ميان مسلمانان قفقاز ، سيّد كاظم يزدى است . بنا بر اين ، من فكر مىكنم كه توجّه به اين نكته مهم است كه تاكنون سيّد كاظم خود را از سياست دور نگاه داشته ولى اكنون او مىخواهد نفوذ خود را به كار برد تا روسها را از ايران براند . سيّد كاظم ، خيلى مورد احترام است و او بايد مردى باشد داراى يك شخصيت روحى نيرومند كه بتواند در برابر آن همه
هامش
( 1 ) . اسنادى در بارهء هجوم انگليس و روس به ايران ، ص 181
( 2 ) . تاريخ استقرار مشروطيّت ، ج 2 ، ص 1219