تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شناختنامه آخوند خراسانى ( فارسى ) — صفحة 209

مساهمون:

ص٢٠٩
در مرحلهء بعد ، ايشان با نااميدى از رفتار شاه به دليل دستور او براى به توپ‌بستن مجلس و نيز دورهء استبداد صغير محمّد علىشاه ، هم‌راه چند تن از فقها و مراجع تقليد نجف ، اعلاميهء ذيل را در حمايت از مشروطيّت صادر كرد . در اين اعلاميه ، حمايت از مشروطيّت تا حدّ « جهاد در راه امام زمان ( عج ) » تلقّى شده بود : « اليوم ، همّت در دفع اين سفّاك جبّار و دفاع از نفوس و اعراض و اموال مسلمين ، از اهمّ واجبات و دادن ماليات به گماشتگان او از اعظم محرمات و بذل جهد در استحكام و استقرار مشروطيّت ، به منزلهء جهاد در راه امام زمان - ارواحنا فداه - ، و سر مويى مخالفت و مسامحه ، به منزلهء خذلان و محاربهء با آن حضرت - صلوات اللَّه عليه - است . . . » [ الاحقر محمّدكاظم خراسانى ] . اعاذ نا اللَّه و المسلمين من ذالك ان شاء اللَّه تعالى ! [ الاحقر عبد اللَّه مازندرانى ] . يا ( محمّد كاظم الخراسانى ، حاج ميرزا حسين ميرزا خليل ، شيخ عبد اللَّه مازندرانى ) » . « 1 » اين نامهء كوتاه امّا كوبنده ، نشان‌دهندهء مبارزه‌اى همه‌جانبه عليه محمّد علىشاه بود ؛ زيرا علاوه بر آن كه وى را ظالم و خون‌ريز معرّفى نمود ، از لحاظ شرعى ، اقتصادى و سياسى نيز پادشاه را در بحران بزرگى فرو برد و ملّت را در مبارزه‌اى همه‌جانبه عليه استبداد و براى استقرار مشروطيّت رهبرى كرد و آن را از لحاظ شرعى و عرفى به اقدام و قيامى فراگير موظّف نمود . بىدليل نيست كه نويسندگانى چون مهدى بامداد در بارهء اقدامات آخوند خراسانى نوشته‌اند : « به واسطهء مساعىو فتواى او ( آخوند ملا محمّد كاظم خراسانى ) و دو سه نفر از علماى ديگر بود كه سلطنت استبدادى تبديل به مشروطيّت شده و سرانجام در سال 1327 هجرى قمرى به خلع محمّد علىشاه منتهى گرديد » . « 2 »
هامش
( 1 ) . سيرهء صالحان ، ص 131 و 132 ( 2 ) . شرح رجال ايران ، ج 1 ، ص 389
شناختنامه آخوند خراسانى ( فارسى ) — صفحة 209 | مهدى مهريزى وهادى ربانى