تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فيضنامه ( فارسى ) — صفحة 398

مساهمون:

ص٣٩٨
فىالجمله از آراى آنان بهره‌بردارى شده است . فيض داراى دو كتاب در تفسير است : « الصافى فى تفسير القرآن » كه در آن تنها به مآخذ تفسيرى شيعه اكتفا نكرده بلكه به كتب تفسير اهل سنّت نيز نظر داشته است و در مواردى حتّى از صوفيه و عرفا نيز نقل قول كرده است . ديگر « الاصفى فى تفسير القرآن » كه منتخب تفسير صافى است . اهميت عمدهء اين دو تفسير در اين است كه مؤلّف ، آنها را با اتّكا به روايات اهل بيت پرداخته است . ( 2 ) مؤلّف ، نخست در مقدّمهء كتاب تفسير خود مىنويسد : « در اين كتاب ، اخبار و احاديثى كه از حضرات معصومين - صلوات اللَّه عليهم اجمعين - رسيده و آنها را از مواضع متعدد نگارشهاى دانشمندان اسلامى استفاده كرده‌ايم ، گرد آورده‌ايم تا ظواهر آيات شريفهء قرآنى را تفسير كرده باشيم و بخشى از تأويلات آيات قرآنى را اظهار نماييم . بدين منظور كه برادران ايمانى را از تفسير به وحى و مسائلى مانند آن ، آسوده خاطر سازيم » . ( 3 ) چنان كه از گفتهء فيض برمىآيد ، روش تفسيرى او مطلقاً روش نقلى ، يعنى استناد به احاديث ، اخبار و روايات است ؛ صاحب ترجمه در جاى ديگر مقدّمهء اين كتاب آورده است : « بالاجمال ، تاكنون با اين همه مفسّرين و اين همه تفاسير متعدّد ، كسى را نديده‌ام تفسيرى مهذّب كه صاف از كدورات عقلى و نقلى [ بوده ] و وفاى به عهد ، تفسير مىنموده و كفايت مهمّات كرده باشد و شفاى درد خوانندگان باشد . چنانچه بيمار را شفا دهد و عطشان را سيراب سازد و از آراء و سليقه‌هاى عوامى خالى باشد و از فرمايشات معصومين سرچشمه گرفته [ تصنيف ] نموده باشد و در دست انتفاع نيازمندان بگذارد » . ( 4 )

پيش گفتارها ( 5

) مؤلّف ، پيش از پرداختن به تفسير آيات ، دوازده گفتار ذيل عنوان « پيش گفتار » ارائه داده و در پيش گفتار دوازدهم روش كار خود را در امر تفسير به گونه‌اى بيان