القصّه ، آب زلال ، رسالهء مثنوىاى است وجيز و لطيف و به تعبير پير زيركسار بلخ « چابك و دلخواه » كه دريغ بود اهل ادب و عرفان از آن نابرخوردار باشد .
ويراست كنونى آن ، كوششى است فروتنانه و حامدستانه در طريق احياء اين اثر و پارهاى ديگر از نگارشها و سرايشهاى فيض ، - قدّس اللَّه روحه العزيز .
نسخ مورد استفاده :
ما در اين ويراست از سه دستنوشت آب زلال بهره بردهايم :
يكى نسخهء مورَّخ 1089 هجرى قمرى است ، كه در حاشيهء دستنوشتى زيبا و هنرى كتابت شده و به شمارهء « 22 / 291 » ( در مجموعهء فيروز ) در كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى نگاهدارى مىشود . از اين نسخه با رمز « م » ياد كردهايم .
نسخهء ديگر ، دستنوشت مورَّخ 1119 هجرى است كه در مجموعهاى به شمارهء 5903 در كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى محفوظ است . از آن با رمز « ج » ياد شد .
سديگر ، نسخهاى است مورَّخ 1260 هجرى كه ضمن يك مجموعه به شمارهء 14418 در كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى نگاهدارى مىشود « 1 » ، به اين نسخه رمز « ل » دادهايم .
تصوير نسخهء چهارمى هم از يك مجموعهء كتابخانهء مجلس سناى سابق در اختيار گرفت كه هم اصل آن ناقص بود و هم خود تصوير خوانا نبود . از اين روى به كنارى نهاده شد و تنها گاه مورد مشورت قرار گرفت .
شيوهء تصحيح :
هيچ يك از سه نسخهء پيشگفته چندان صحيح و مضبوط نبود كه بتواند « اساس » تصحيح قرار گيرد . به ناچار به شيوهاى تقريباً التقاطى به تصحيح آب زلال پرداختيم و با اين همه بيشتر به دستنوشتِ مورَّخ 1089 هجرى ( با رمز م ) اعتنا كرديم .
هامش
( 1 ) . بالاى صفحهء دوم آب زلال در اين نسخه يادداشتى هست از اين قرار :
حرّرها و كتبه [ كذا ] داعى فقير [ كذا ] و حقير [ كذا ] الآثم ، عبدالغفّار المراغىّ المسكن ، ابن الحاجّ حاجى محمّدفصيح ، ابن الآقا محمّد الخطيب ، ابن قاضى علىمردان ، ابن حاجىبابا خان ، ابن قاضى جهان ، ابن قاضى آقابك [ ظ . ] ، ابن قاضى عين الّه [ كذا ] ، ابن شيخ علاءالدين بن شيخ شرف الدين بن خواجه شمس الدين بن الشيخ الاجلّ الاعظم شيخ فخرالدّين - اعلى اللَّه مقامه - ابن عدىّ [ ظ . ] بن محمد بن عدىّ بن خاتم [ كذا ] الطائى العربى الاندلسى . اللهمّ اغفر لى و لوالدىّ و لوادى [ كذا ] والدىّ و لمن آمن باللَّه و رسوله و بوصىّ [ فى الاصل : لوصىّ ( ! ) ] رسوله و بساير [ فى الاصل : لساير ( ! ) ] الائمّة الهدى [ كذا ] - صلوات اللَّه عليهم اجمعين ، و لعنة اللَّه على اعدائهم الى يوم القيمة - فى سنة ستّين و اثنين مائة [ كذا ] بعد الف 1260 .