نمىرسد از آن ، و باعث فتنه نمىشود و بدون اين شرايط واجب نيست .
و در كتاب كافى از حضرت امام موسى كاظم عليه السلام روايت كرده كه فرمود در جواب شخصى كه گفت : گاهى به من مىرسد از برادر مؤمن حرفى ناخوش كه جمعى از ثقات نقل مىكنند و چون به خودش گفتم منكر مىشود ، آن حضرت فرمود : تكذيب كن گوش خود را و چشم خود را از برادر مؤمن ، يعنى : اگر بدى بشنوى از او يا ببينى ناشنيده و ناديده انگار ، پس اگر جمعى پنجاه قسم بر آن ياد كنند قبول مكن ، و حرف خودش را قبول كن ، و آن جماعت را تكذيب كن ، و فاش مكن بر مؤمن چيزى را كه باعث عيب او و سقوط مروّت او باشد ، پس از اهل اين آيه باشى كه
« إِنَّ الَّذِينَ يُحِبُّونَ أَنْ تَشِيعَ الْفاحِشَةُ فِي الَّذِينَ آمَنُوا لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ »
يعنى به درستى كه آنانى كه دوست مىدارند كه شايع شود بدى رسوا ، در قومى كه ايمان آوردهاند به خدا و رسول ، ايشان راست عذاب دردناك ( 10 ) . و احاديث در اين معنى بسيار وارد شده .
هرگز كاملان اهل علم و معرفت نكوهش اهل زهد و عبادت نكردهاند و نمىكنند ، كاملان اهل زهد و عبادت در شأن اهل علم به جز راه تعظيم نپيموده و نمىپيمايند ( 11 ) . قال اللَّه سبحانه :
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ عَسى أَنْ يَكُونُوا خَيْراً مِنْهُمْ »
يعنى : اى آنانى كه ايمان آورده و به حق گرويدهايد استهزا نكند قومى از شما قومى ديگر را ، شايد آن قوم ديگر بهتر باشند از اين قوم كه استهزا مىكنند .
بلى در هر طايفه جمعى مىباشند كه در حقيقت از آن طايفه نيستند ، و خود را بر ايشان مىبندند ، و تشبّه به ايشان در لباس و منطق مىنمايند ، تا جاهلان را در گمان مىافتد كه مگر از ايشانند چنان كه گفته شده :
ايشان كه بوند ايشان ايشان نبوند ايشان * ايشان كه نه ايشانند ايشان هم ايشانند
و اين جماعتند از هر دو طرف كه با يكديگر جنگ و جدال مىكنند ، نه آنان را از