نسخه به اندازه ربعى است و اين رساله در 14 برگ آن نوشته شده است .
پيداست كه همه اين مجموعه در زمان فيض و ميرزا رفيعا و ملّاخليل قزوينى و سلطان العلما تهيه شده است اينك رساله فيض كاشانى و حواشى آن :
« رسالة محاكمة بين المتصوفة و غيرهم »
الحمدللَّه و سلام على عباده الّذين اصطفى . امّا بعد : سؤالى چند كرده بودند و محاكمه ( 2 ) خواسته ميان دو فرقه از اهل اسلام : يكى منسوب به علم و معرفت ، و ديگرى موسوم به زهد و عبادت ( 3 ) ، به جهت آنكه گروهى از ناقصان ( 4 ) ايشان كه اخلاص نيت در طريقهء خود ندارند با گروه مقابلش كه با ايشان درين معنى شريكند نزاع و شقاق مىكنند و در يكديگر طعن مىنمايند .
اگر چه محاكمه در اين پر سودى ندارد ، و حرف حق را در دل جهّال اين دو گروه تأثير نيست ، چرا كه بعضى از ايشان را از هر دو طرف كه ارادهء علو و فساد دارند حبّ رياست در دماغ جاگير شده ، و مقلدان طرفين را حبّ تقليد و عصبيت ؛ هر چهار به حكم « حبك الشى يعمى و يصم » از صراط مستقيم منحرف شده ، مشكل كه به مجرّد نصيحت از طريقهء خود بر گردند .
ليكن چون هر سؤالى را حق جوابى هست و حق جواب مقتضى جواب حق است ، ناچار متعرض جواب مىشود بر وفق آنچه فهميده از قرآن و حديث اهل بيت نبوت صلوات اللَّه عليهم .
بحمداللَّه كه راه حق روشن و احكام شريعت غرّا مبين است ، كتاب خداى در ميان و آثار اهل بيت نبوّت فراوان ، جاى شك و شبهت نگذاشتهاند و اعلام هدايت از براى طالب و سالكان بر پاى داشته .
چنان كه تحصيل علم و معرفت راهى است به خدا ، همچنين زهد و عبادت ( 5 ) نيز راهى است به جناب كبريا ، اگر چه هر يك به ديگرى محتاج است . امّا چون همه