بسم اللَّه الرحمن الرحيم
رقعة الوداد برادر عزيز اعزّه اللَّه فى الدارين رسيد و بر مضمون آن اطّلاع حاصل شد . و دعا و ثنا را به اضعاف آن مقابل گردانيد . مطالبى كه نوشته بودند هر چند تأمّل كردم سكوت و اعراض از عرض آن را اوفق و اجرى يافتم چرا كه مىدانم اثرى بر آن مترتّب نمىشود . زمان زمان هدنه است و امثال اين احكام در هيچ قريهاى چنان كه بايد متمشى نمىتواند شد . با مردمان مدارا و از اوثق اخوان تقيه بايد كرد .
چنان كه در حديث وارد است . در شرع اطهر نيامده كه نصارى را از ريختن خمر و شرب آن منع كنند ، و آفت خلاف را به جلافت مدفوع ساخت . بلكه به مدارا و تغافل و تحامل و تجاهل بايد گذرانيد .
در اين شهر نمىتوانند در صدد دفع امثال اين منكرات درآيند تا به آنجاها چه رسد . در اين ولا يكى از ياران ما را كه در كاشان مىباشد تكليف ارتكاب اين امور مىكنند و از وفور عقلى كه دارد قبول نمىكند . شما خود تلاش اين مهم مىكنيد نه نپنداريد كه آسان است . چندين منكر تا به فعل نياوريد دفع يك منكر نمىتوانيد نمود . منكر را شناختن از همه كس نمىآيد . اوّلا منع نصارى از خمر منكرى است و شما معروف پنداريد الى غير ذلك . متشابهات بسيار است و اهل حسد بى شماره اگر حق از پيش مىرفت صاحب عليه السلام ظاهر مىبود . اولى آن است كه سر خود را به دو دست گرفته و به اصلاح حال خود و ياران مخصوص به خود اگر باشند و سخن بشنوند كوشند ، و چشم از اصلاح ديگران پوشند .
و فىالحديث : « عليك بخاصّة نفسك و دع العامّة » و امّا حديث « كشف الغموض » بعضى از آن را مطالعه كردم و كشف غمضى در آن نديدم بلكه بعضى سخنان ناپسنديده كه جناب الهى را از آن تنزيه بايد كرد يافتم . اولى آن است كه تصانيف ايشان در اخلاق و مواعظ باشد و در اصول و معاد خوض نفرمايند ، چرا كه مردمان را در اين امور به زياده از مجملات تكليف نكردهاند ، مگر آنچه در وصاياى اميرالمؤمنين - صلوات اللَّه عليه - كه امام حسن عليه السلام را فرموده به نظر نرسيده ! و در
فيضنامه ( فارسى ) — صفحة 179
مساهمون: محسن ناجي نصرآبادى
ص١٧٩