ظاهرتر است ، يا حمل ظاهر است بر آنچه نص است ، و بعضى از اخبار گواه بر چنين جمعى مىتواند باشد ، و اختلاف فاحش روايات در تحديد معنى كُر كه غوغائى به پا كرده ، فروكش نمىكند مگر آنكه بگوئيم : تفاوت روايات در ميزان كُر براى تفاوت مراتب نجاست و طهارت است نسبت به اختلاف مراتب كمى و زيادى آب كه هر مرتبهاى از آب به هنگام ملاقات نجس ، از مرتبهاى از نجاست نجس ، جلوگيرى مىكند . اين بود خلاصهاى از آنچه محقّق خراسانى دربارهء طهارت آب قليل بيان فرمود .
چنان كه خوانديد ، محقّق خراسانى اختلاف شديد روايات را در تعيين معنىِ كُر اختلافى غوغا برانگيز خواند و اينك به مناسبت ، آن اختلاف فاحش را از كتاب مبادى فقه و اصول دنبال مىكنيم .
در تحديد كُر اختلاف بسيار زيادى در روايات و در منابع تحقيقى ديده مىشود .
در كتاب مبادى فقه و اصول « 1 » آمده است :
خوارزمى مىگويد :
كُر در كوفه و بغداد شصت قفيز است ، و در واسط و بصره يكصدو بيست قفيز ( مفاتيح العلوم )
در منتهى الارب آمده است : كُر پيمانهء خواربار كه مردم عراق را هست و نيز بار شش خر باشد . ( منتهى الارب ) .
در باب طهارت از فقه ، گروهى از روايات مورد بررسى قرار مىگيرند كه مفاد آنها اين است : هرگاه آب به اندازهء كُر برسد ، چيزى آن را نجس نمىكند .
آن روايات در مفهوم خود اين معنى را افاده مىكنند كه هرگاه آب كمتر از كُر باشد . يعنى آب قليل باشد در برخورد با نجس ، نجس مىشود اين فتواى مشهور است .
در تحديد ميزان كُر به اختلاف دامنهدارى كه ذيلًا آمده است برمى خوريم :
1 - كُر عبارت است از دو زراع عمق در يك ذراع و يك وجب وسعت ( مساحت ) .
هامش
( 1 ) از دكتر عليرضا فيض ، چاپ يازدهم ، ص 355 .