مقامات روح است . از هر يك به ديگرى كه فوق آن است منتقل مىشود به تدريج ؛ منزل اوّل بيدارى و آگاهى است و منزل آخر فردوس اعلى و حور و قصور « 1 » و شراب طهور ؛ براى هر كس به قدر همت او .
و اين صفات حميده و اخلاق پسنديدهء روح ، از اعمال حسنهء بدن و اعضا پديد مىآيد به تدريج .
و سير اين راه ، جِدّ « 2 » تمام و جهد بليغ « 3 » نمودن است و همت گماشتن در قطع منازل به مجاهده و رياضت نفس و برداشتن بار تكاليف شرعيه از فرايض و سنن و آداب و ترك معاصى و مكروهات به قدر استطاعت و ديدهبانى خود كردن و به حساب خود وارسيدن هر روز ، بلكه هر لحظه تا اگر تقصيرى شده باشد تلافى و تدارك آن بشود ، و در عقب هر گناهى طاعتى كردن تا كفارهء آن گناه گردد ؛ چنان كه مىفرمايد :
« إِنَّ الْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ »
« 4 » ؛ يعنى به درستى كه نيكويىها مىبرد و محو مىگرداند گناهان را .
دل و جان به آب حكمت ز غبارها بشوييد * هله تا دو چشم حسرت سوى خاكدان نماند
هامش
( 1 ) . جمع قصر ، كاخ .
( 2 ) . كوشش .
( 3 ) . كوشش كامل .
( 4 ) . هود ، آيهء 114 .