قربانى عيد اضحى « 1 » و زيارت قبور پيغمبر و ائمّهء هدى - صلوات اللَّه عليهم - و امثال آن كه از سنن سنيّه است ، و با مردمان به حسن خلق معاشرت كردن و نيكو برخوردن و شكفتگى نمودن « 2 » و امثال آن كه از جملهء آداب حميده است .
و يا متعلق است به عبادتى « 3 » ؛ مثل محافظت بر اوقات نماز كردن تا در اوّل وقت گزارده شود و نمازهاى فريضه را در جماعت گزاردن با خضوع و خشوع و سائر سنن و آداب كه در ترجمهء عبادات مذكور است .
و يا متعلق است به كارى از كارهاى مباح ؛ مثل « بِسْمِ اللَّه » گفتن در ابتداى هركارى و ابتدا به جانب راست كردن در هر امرى و دست شستن پيش از طعام و بعد از طعام كه از سنن سنيّه است و مثل طعامْ از پيش خود خوردن و لقمه را كوچك گرفتن و نيك خاييدن « 4 » و نگاه بر روى مردمان كم كردن در اثناى طعام خوردن و غير آن كه از جملهء آداب حميده است .
و از آنچه گفتم دانسته شد كه كباير فرايض مقدم است بر صغاير فرايض ، و صغاير فرايض مقدم است بر نوافل . و از نوافل ، سنن مقدم است بر آداب ، ليكن صاحب همت عاليه بايد كه همه را رعايت كند به قدر استطاعت ؛ چرا كه بزرگان گفتهاند : هر كه ادبى را ترك كند غالب آن است كه از سنتى محروم مىشود و هركه سنتى را ترك كند غالباً از فريضه محروم مىشود .
و در حديث قدسى وارد شده : « مَا تَقَرَّبَ العَبْدُ إِلَيَّ بِشَيْءٍ أفْضَلُ مِمَّا
هامش
( 1 ) . قربانى كردن در عيد قربان براى غير كسى كه حج تمتع واجب به جا مىآورد مستحب است .
( 2 ) . واشدگى لبان در حالت تبسم ، انبساط خاطر .
( 3 ) . نسخهء « ق » : « عبادت » .
( 4 ) . جويدن .