صنفه جاهلى و ديگر صنفه اسلامى . اما جاهلى بادشاهانى را مىخواهيم كي بيش از پيغامبر ما عليه السلام بوذهاند وان چهار طبقهاند ؛ بيشداديان ، كيان ، اشكانيان ، ساسانيان و اسلامى را بادشاهانى مىخواهيم كي از بس پيغمبر ما صلوات اللّه عليه بوذهاند وان هفت طبقه بوذهاند : بنى اميه ، بنى العباس ، سامانيان ، آل بويه ، سبكتكينيان ، سلجوقيان و خوارزمشاهيان انار للّه براهينهم و ذكر هر طبقه بر ترتيب جنانك بوذهاند در عقب يكديگر درين مختصر ما ذكر . . . شود ( انشاء اللّه تعالى ) . »
بديهيست كه اين « مختصر » دربارهء تاريخ ايران در حدود اواخر زمان سلاجقه بزرگ و احتمالا پيش از استيلاى مغول در ايران تقرير و تحرير شد . تاريخ نگارش مختصر را نمىتوان بدقت درست تشخيص داد ، بدليل اينكه متن آن هم ناقص است و گذشته از يك پاره كاغذى كه در آن نامهاى نه تن از اولين شاهان « سلسله » پيشداديان ديده مىشود دو سه تا برگ در لاى متن و يكىدوتا از پايان آن افتاده است . منتهى به همين سبب نمىدانيم در آخر جدول متعلق به عباسيه نام كدام يكى از خلفا مذكور شد .
ناچار مىشويم كه تنها گزارش دربارهء دوتا جدول باقى مانده را تقديم نماييم . در برگ 3 ر مىتوان فهرست ده تن سلطان غزنين را به ترتيب از ابو القاسم محمود بن سبكتكين يمين الدولة و الملة تا ابو شجاع خسرو شاه بن بهرامشاه سراج الدوله نگاه كرد .
نسبت بهر يكى از ايشان كنيه ، اسم ، نسب ، لقب ، مهر انگشترى و مدت پادشاهى در جدول يادداشت شده . نكته قابل توجه اين است كه پيشگفتار مربوط به اين جدول بخشى است از متن گم شده تاريخ مسعودى تأليف بيهقى مورخ بزرگوار سلاطين سلسله سبكتكينيان غزنين و آن بشرح زير است :
« طبقه سبكتكينيان انار اللّه براهينهم ده تن بوذهاند و بادشاهي ايشان صذ و هفتاذ سال و . . . چنين گويذ ابو الفضل محمد الحسن البيهقى كي از سلطان محمود شنيذم كي او از بذر خود شنيذه بوذ كي زرم . . . ويرا قراتحكم خوانند و تحكم به زبان تركان مبارز باشد و بنكاه بخشانرا با ايشان خصومت بوذ حالى سبكتكين را با جند . . . به شهر آوردند تا بفروشند بازاركانى بوذ حاجى نصر نام هر سال بفرمان سامانيان ببازاركانى شذى سالى سبكتكين را با جند غلام ( بخريذ ) و سوى بخارا رفت و تخت ملك امير عميد الملك بن نوح داشت و حاجب البتكين بوذ غلامان را از حاجى نصر بخريذ و سبكتكين را بمدتى
يادنامه طبرى ( فارسى ) — صفحة 550
مساهمون: جمعى از نويسندگان
ص٥٥٠