است ، ما از خود شعر و ترهّات ببافيم و انتشار دهيم .
بارى نسخههاى موجودهء طبرى ، كه در دسترس اينجانب است ، از قرارى است كه گفته شد :
1 . نسخهاى است وزيرى ، بسيار كهنه ، در دو جلد ، چنان كه ذكر شد كه محتمل است در حدود قرن ششم نوشته شده باشد ، و متعلق است به كتابخانهء خود نويسنده . و امروز در تصحيح طبرى مأخذ و متن قرار دارد .
2 . نسخهء دانشمند محترم آقاى نفيسى است ، به قطع وزيرى ، و تمام نسخه در يك جلد به خط نسخ ، و جايى نستعليق ، با املاى قديم ، كه در سنهء 838 نوشته شده است . و اين نسخه معتبرتر از ساير نسخ به نظر رسيده است ، ليكن خالى از سقطاتى نيست و مقدمهء مترجم را هم ندارد .
3 . نسخهاى است ناقص ، كه قسمتى از جلد اول و قدرى دوم را ، آن هم باز با سقطات بسيار شامل است . در مقدمهء كتاب فصلى از مسالك و ممالك نقل كرده است ، كه پيداست از كتاب ديگرى غير از طبرى است ، چه در طبرى مسالك و ممالك نيست . اين نسخه ، به خط نستعليق ممتاز ، و كاغذ زرد خان بالغ ، به قطع خشتى و تاريخ ندارد ، اما معلوم است ، در حدود قرن 9 - 10 نوشته شده . اين نسخه صحيحترين نسخ است ، كه به نظرم رسيده ليكن به همان طريق كه ذكر شده است ، يعنى فاضلى آن را در قرون بعد از مغول ، مانند شاهنامه و غيره اصلاح كرده ، و از اندراس بيرون آورده است .
درين نسخه ، يك لغت كهنه ديده نمىشود ليكن غالب لغات عربى نسخهء قديم را به فارسى برگردانيده ، مانند حرب و غيره ، كه اشاره بدان شد .
4 . نسخهاى از كتابخانهء معارف خراسان ، كه نزد اينجانب امانت است . اين كتاب فقط جلد دوم ترجمهء طبرى است و در 999 هجرى نوشته شده است ، به قطع خشتى ، و كاغذ زرد ، و از حيث صحت غالبا مورد اعتماد نيست .
5 . جلد دوم از ترجمهء طبرى ، متعلق به كتابخانهء اينجانب ، به قطع وزيرى بلند ، با خط نسخ قديم آميخته به ثلث ، و املاى قديم ، به كاغذ خان بالغ سفيد كه زرد شده ، با عناوين لاجورد و قرمز و سبز و آبى ، بدون اوراق آخر . اين نسخه هم تاريخ ندارد و بىغلط است و بايستى در قرن هفتم نوشته شده باشد ، و چيزى كه علاوه بر ساير نسخ دارد ، زايجهء
يادنامه طبرى ( فارسى ) — صفحة 542
مساهمون: جمعى از نويسندگان
ص٥٤٢