اجمال آن مسطور گشت ، همين وجوب خواندن بسم اللّه در نمازها در آغاز سورهها نيز دليل ديگرى است كه سورهء اقرأ بسم اللّه داشته است ، ولى مفسرين عامه و خاصه متوجه نشدهاند و به جاى اينكه بگويند در آغاز وحى شش آيهء سورهء اقرأ نازل شده ، از بسم اللّه تا ما لم يعلم ، مىگويند : پنج آيه بوده از اقرأ تا ما لم يعلم ، و تاكنون كسى نگفته است ، پس بسم اللّه سورهء اقرأ از كجا آمد ؟ آيا مىشود در آغاز سورهء حمد و ديگر سورهها باشد و در آغاز نخستين سوره نباشد ؟ ! آيا پيغمبر ما ، جبرئيل يا صحابه آن را افزوده كه در اين صورت جزء وى و قرآن نمىباشد و نبايد وارد قرآن شود .
به نظر ما اختلاف شيعه و سنى راجع به خواندن بسم اللّه به جهر يا اخفات يا حذف آن ، از همينجا سرچشمه گرفته است . زيرا درست تحقيق نشده كه آيا نخستين سورهء قرآنى بسم اللّه داشته است يا نه ؟ كه گفتيم داشته است و معنى اقرأ باسم ربك هم اين است كه اى پيغمبر ! همين بسم اللّه را كه نام خداست و در آغاز سوره است براى تيمن و تبرك بخوان ! بنابراين بسم اللّه در آغاز سورهء اقرأ و حمد بوده و در آغاز تمام سورههاى ديگر ، و اين بزرگترين شعار قرآنى و اسلامى است و حذف آن ، يا خواندن آن به اخفات هيچ مورد ندارد .
خواندن بسم اللّه به جهر در نمازها و قرائت قرآن به قدرى در ميان جامعهء شيعهء اماميه رايج و مسلّم بوده كه محدث مشهور ابن عقده ( م . 333 ) به گفتهء نجاشى در ترجمهء وى ، كتابى به نام « الجهر ببسم اللّه الرحمن الرحيم » داشته است .
امام محمد باقر ( ع ) مىفرمايد : « پيغمبر ( در نمازها ) بسم اللّه را بلند مىخواند و صدايش را با خواندن آن بلند مىكرد . وقتى مشركين آن را شنيدند ، رو برگردانيدند و پا به فرار گذاشتند . خدا هم اين آيه را نازل كرد :
وَ إِذا ذَكَرْتَ رَبَّكَ فِي الْقُرْآنِ وَحْدَهُ وَلَّوْا عَلى أَدْبارِهِمْ نُفُوراً . »
57
سليمان جعفرى از امام رضا ( ع ) پرسيد كدام آيه بزرگترين آيه در كتاب خداست ؟
فرمود : بسم اللّه الرحمن الرحيم . 58
به على عليه السّلام خبر رسيد كه مردمى بسم اللّه را از قرائت حذف مىكنند ، فرمود :
« بسم اللّه آيهاى از كتاب اللّه است كه شيطان از ياد آنها برده است . » 59
امام محمد باقر ( ع ) مىفرمايد : « گرامىترين آيه در كتاب خدا بسم اللّه الرحمن