معناى چند فقره از دعاهاى صادره از معصومين عليهم السلام
س . منظور از اين فقره از دعا چيست كه مىفرمايد :
« أَعُوذُ بِكَ مَنْ دُنْيا تَمْنَعُ الآخِرَةَ ، وَ مِنْ حَياةٍ تَمْنَعُ خَيْرَ المَماتِ ، وَ مِنْ أَمَلٍ يَمْنَعُ خَيْرَ العَمَلِ . » « 1 » ؛ به تو پناه مىآورم از دنيايى كه مانع آخرت و از زندگانىاى كه مانع مرگ خوب ، و از آرزويى كه مانع عمل نيك است .
ج . معلوم مىشود امور مذكوره در اين دعا ، يعنى دنيا و حيات و آرزو ، مطلقاً و در هر حال مذموم نيستند و به طور كلّى ضرر ندارد ، لذا مىفرمايد : به تو پناه مىبرم از دنيايى كه مرا از آخرت باز مىدارد و مانع از آخرت و نعيم آن مىگردد نه مطلق دنيا ؛ و از زندگانى و حياتى كه مرا از خير ممات باز مىدارد نه از مطلق حيات ؛ و از آرزويى كه مرا از عمل و كار نيك باز مىدارد نه از مطلق آرزو .
س . اين جمله از دعا چه مىخواهد بفرمايد ؟
« أللّهمَّ ! لاتَجْعَلْنى ناسَياً لِذِكْرِكَ فيما أَوْلَيْتَنى . » « 2 » ؛ خداوندا ! در تمام امورى كه به من سپردهاى ، مرا از يادت غافل مگردان .
ج . كسانى كه در مقام بندگى و معرفت مبتدى هستند ، بلكه حتّى افراد متوسّط ، هرگاه توليت و سرپرستى امرى را به عهده مىگيرند ، خدا را فراموش مىكنند ، و اين جملهء دعا در مقام دفع اين معنا است . توضيح اينكه « ما أَوْلَيْتَنى » شامل همهء امورى است كه در اختيار انسان قرار گرفته و توليت و سرپرستى آن به عهدهء انسان است ، اعمّ از مال و ثروت و اولاد ، و نيز مسؤوليتها و مناصب ، و نيز تمام كارهايى كه به وسيلهء اعضا و جوارح - شامل دست و پا و گوش و چشم و زبان و . . . - انجام مىگيرد ، حتّى
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 390
( 2 ) . بحارالانوار ، ج 95 ، ص 121 ؛ بلدالامين ، ص 203 .