ج . دعا دو گونه است : يك نوع عرض حال است مانند اينكه جناب ابوذر رحمه الله مريض شد و عثمان به عيادت او رفت و به او گفت :
« لِمَ لاتُداوي عِندَ الطَّبيب ؟ » ؛ چرا براى مداوا به نزد طبيب نمىروى ؟
و جناب ابوذر رحمه الله فرمود :
« أَلطَّبيبُ امْرَضَنى » « 1 » ؛ طبيب [ خداوند ] خود مرا بيمار نموده است .
و در نوع ديگر ، عرض و درخواست حاجت با زبان است كه آن نيز مطلوب و پسنديده است . خداوند متعال مىفرمايد :
« وَقالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِى أَسْتَجِبْ لَكُمْ » « 2 » ؛ و پروردگارتان فرمود : مرا بخوانيد ، تا دعاى شما را اجابت نمايم .
همچنين مىفرمايد :
« يَسْأَ لُهُ مَنْ فِى السَّمواتِ وَالأَرْضِ كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِى شَأْنٍ » « 3 » ؛ تمام موجوداتى كه در آسمانها و زمين هستند از او درخواست مىكنند . هر روز [ و لحظه ] او در كارى [ جديد ] است .
همچنين مىفرمايد :
« وَ إِذا سَأَلَكَ عِبادِى عَنِّى فَإِنِّى قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدّاعِ إِذا دَعانِ » « 4 » ؛ و هرگاه بندگانم دربارهء من از تو بپرسند [ بگو : ] به يقين من نزديكم و دعاى دعاكننده را هرگاه كه مرا بخواند اجابت مىنمايم . « 5 »
هامش
( 1 ) . ر . ك : بحارالانوار ، ج 22 ، ص 430 ، روايت 37 ، و نيز ر . ك : بحارالانوار ، ج 81 ، ص 210 ، روايت 25 .
( 2 ) . غافر ( 40 ) : 60 .
( 3 ) . الرحمن ( 55 ) : 29 .
( 4 ) . بقره ( 2 ) : 186 .
( 5 ) . حاصل پاسخ اينكه : دعا دو گونه است : عرض حال و عرض حاجت . و هر دو از لحاظ دستورهاى دينى مطلوب و پسنديده است ، و هيچ كدام با مقام تسليم و خشنودى از قضاى خداوند ناسازگار نيست .