در دائوئيسم ) . اين متون مقدس ، گاهى نيز سرودهاى مقدس مذهبى را شامل مىشود كه در مراسم آيينى يا در مكانهاى مذهبى تلاوت مىشوند ( مثل جَپ جى يا جپ صاحب در آيين سيك ) .
2 . متونى كه در سنّتهاى دينى - پس از متن مقدس اصلى - در درجهء دوم اهميت قرار دارند . اين متون اگرچه وحى مستقيم الهى نيستند ، اما از سوى كسانى تأليف شده و يا به گفتار درآمدهاند كه خود فرزندان و ملتزمانِ به وحى قلمداد شده ، و به نوعى به سرچشمهء اصلى متصل بودهاند . مثالى از اين دست ، نهجالبلاغه ، صحيفهء سجاديه و مفاتيح الجنان در جهان اسلام ، دعاى عيسى در مسيحيت و زوهَر در يهوديت است .
3 . متونى كه از ابتداى استقرار يك دين تا قرنها پس از آن ، پيرامون اصول و عقايد آن دين نوشته شدهاند . نويسندگان اين متون ممكن است افرادى مذهبى باشند يا لامذهب و ممكن است به همان دين مورد نظر تعلق داشته باشند يا از دينى ديگر برآمده باشند . از جمله اين متون تلبيس ابليس ابن جوزى در قرون اوليهء اسلامى و انواع كتب دينى در سالهاى اخير است .
از ميان اين سه دسته ، دستهء اول حاوى زبان مقدس است . به عبارت بهتر ، همه متون ، در تمام اديان ، به زبان مقدس وحى نازل شده و يا ارتباط تنگاتنگى با آن دارند و بدان متصفاند . بدين ترتيب ، قداست آنها در طى فرايند ترجمه تقليل مىيابد به گونهاى كه معمولًا پيروان يا بزرگان اديان با ترجمهء كتابهاى آسمانى مخالف بودهاند . نمونهاى از اين مخالفتها به دار آويختن ويليام تيندل « 1 » و آتش زدن جسد وى در سال 1536 ، به جرم ترجمهء عهد جديد به زبان انگليسى ، جلاى وطن شاه ولى اللّه دهلوى پس از ترجمهء فارسى قرآن مجيد در هند ( فتح الرحمن فى ترجمة القرآن « 2 » ) ، يا اسقاطِ شرطِ طهارت براى لمس كردن تورات در يهوديت است كه حكم آن در
هامش
( 1 ) . . 1
( 2 ) . المنار ، جلد 31 ، ص 636 .