286 آيه ( سوره بقره ) است .
اوّلين سورهء كامل كه بر پيامبر نازل گرديد سورهء حمد و آخرين آنها سوره « نصر » است . بىگمان زنجيره آيات در هر سوره و ساختمان سورهها و قرار دادن بسم اللّه در آغاز هر سوره و تعيين نام « 1 » آنها توقيفى و توسط رسول خدا انجام گرفته است .
جلال الدين سيوطى موضوع ياد شده را مستند به نصوص قطعى و اتفاق دانشمندان اسلامى مىداند . « 2 »
تعيين جايگاه سورهها به شيوهء فعلى
تعيين جايگاه سورهها به شيوهء فعلى ، هر چند غالب مصاديق آن به حسب ترتيب نزول مىباشد اما در مصاديقى كه معيار ترتيب نزول رعايت نشده است مانند سورههاى بزرگ آغاز قرآن ، به عقيدهء گروهى از دانشمندان اسلامى مربوط به عصر رسول خدا و به دستور ايشان بوده است . « 3 » البته بعضى اين ترتيب را به نظر صحابيان مىدانند ، هر چند كه مصدر تقسيم و ترتيب ايشان نيز به اشارهء پيامبر بوده است كه فرمود :
به جاى تورات هفت سوره بزرگ قرآن « سبع طوال » ، و به جاى انجيل « مثانى » ( سورههايى كه بسيار خوانده مىشود يعنى از هود تا نحل ) ، و به جاى زبور « مئين » ( سورههاى حدود صد آيه ) را به من دادهاند و سورههاى « مفصلات » را هم علاوه ( سورههاى كوتاه كه مكرر با بسم اللّه از هم جدا مىشود ) و قرآن مهيمن است بر ساير كتب آسمانى است . « 4 »
هامش
( 1 ) البته ممكن است سورهها و همين طور آيههاى قرآن بعدا نيز به حسب محتوايشان نامهاى ديگر يافته باشند .
( 2 ) - ر . ك : الاتقان ، سيوطى 1 / 172 .
( 3 ) بدر الدين زركشى ، البرهان فى علوم القرآن ، 1 / 256 .
( 4 ) مجمع البيان ، طبرسى ، 9 / 14 ، اتقان ، سيوطى 1 ، نوع 17 .