تخطي إلى المحتوى الرئيسي

عقلگرايى در تفاسير قرن چهاردهم ( فارسى ) — صفحة 325

مساهمون:

ص٣٢٥
بر زمين ، به آگاهى از آن نيازى ندارد . « 1 »

داستان عزير

سورهء بقره ، داستان ديگرى را از راز زندگى باز مىگويد :
« أَوْ كَالَّذِي مَرَّ عَلى قَرْيَةٍ وَ هِيَ خاوِيَةٌ عَلى عُرُوشِها ، قالَ أَنَّى يُحْيِي هذِهِ اللَّهُ بَعْدَ مَوْتِها ؟ فَأَماتَهُ اللَّهُ مِائَةَ عامٍ ، ثُمَّ بَعَثَهُ . قالَ : كَمْ لَبِثْتَ ؟ قالَ لَبِثْتُ يَوْماً أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ . قالَ بَلْ لَبِثْتَ مِائَةَ عامٍ . فَانْظُرْ إِلى طَعامِكَ وَ شَرابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ ، وَ انْظُرْ إِلى حِمارِكَ ، وَ لِنَجْعَلَكَ آيَةً لِلنَّاسِ ، وَ انْظُرْ إِلَى الْعِظامِ كَيْفَ نُنْشِزُها ، ثُمَّ نَكْسُوها لَحْماً ، فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ ، قالَ : أَعْلَمُ أَنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ »
. « 2 » او در تفسير اين آيات ، همچون موارد ديگر ، از حد ظاهر آيات خارج نمىشود و چيزى هم برگفتهء قرآن نمىافزايد و از آن جا كه قرآن دربارهء فردى كه اين اتفاق براى او رخ داده و جاى وقوع آن ، سخنى نگفته ، او نيز به همين گفتار قرآن اكتفا كرده ، به توضيح اين مبهمات نمىپردازد . « 3 »

داستان جنگ بدر

خداوند در سورهء انفال ، از واقعهء بدر و از آن چه در اين جنگ روى داده است ، سخن مىگويد :
« إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُمْ بِأَلْفٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُرْدِفِينَ
إِذْ يُوحِي رَبُّكَ إِلَى الْمَلائِكَةِ أَنِّي مَعَكُمْ فَثَبِّتُوا الَّذِينَ آمَنُوا ، سَأُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ ، فَاضْرِبُوا فَوْقَ الْأَعْناقِ وَ اضْرِبُوا مِنْهُمْ كُلَّ بَنانٍ . . . »
. « 4 » سيد قطب ، اين را واقعهء بزرگ مىخواند كه از همراهى خداوند با ملائكه و مشارك ملائكه با گروه مسلمانان ، در صحنهء نبرد حكايت مىكند . و سؤال از چگونگى مشاركت ملائكه در آن و يا اين كه چند نفر را كشته‌اند و چگونه كشته‌اند را جايز نمىداند ؛ زيرا
هامش
( 1 ) . فى ظلال القرآن ، ج 1 ، ص 302 . ( 2 ) . ترجمهء آيه در مباحث گذشته ذكر گرديد . ( 3 ) . فى ظلال القرآن ، ج 1 ، ص 299 و 300 . ( 4 ) . آن هنگامى كه از پروردگارتان يارى مىخواستيد ، پس خداوند استغاثهء شما را اجابت نمود ( و فرمود ) من شما را با هزار فرشتهء پى در پى ( و پشت سر هم ) كمك كننده‌ام . . . وقتى خداوند به ملائكه وحى كرد كه من با شما هستم پس كسانى را كه ايمان آوردند ، استوار بداريد . به زودى در دل‌هاى آنان كه كافر شدند وحشت مىافكنم . پس شما بالاى گردن‌ها ( سرها ) را بزنيد و از ايشان هر سرانگشتى را قطع كنيد . سورهء انفال ، آيهء 8 - 12 .