تفكر خلقت آسمانها و زمين دعوت كرده كه مفسر فى ظلال القرآن ، بىهيچ گونه تفسيرى از كنار آن گذشته است .
سيد قطب در توضيح آيهء
« جَعَلَ الشَّمْسَ ضِياءً وَ الْقَمَرَ نُوراً »
« 1 » به همين اكتفا مىكند كه مراد از اولى « فيها اشتعال » و مراد از دومى « فيه إنارة » « 2 » است . و نيز دربارهء آيهء
« سِراجاً وَهَّاجاً »
« 3 » كه در وصف خورشيد آمده است ، به اختصار توضيح مىدهد كه در چراغ درخشندگى ، حرارت و نور وجود دارد و همهء اينها در خورشيد نيز فراهم شده است . « 4 »
در تفسير آيهء
« جَعَلَ فِيها سِراجاً وَ قَمَراً مُنِيراً »
« 5 » مىآورد : آن را چراغ مىنامند ؛ زيرا به زمين و ديگر اجرام آسمانى نور مىدهد . و در آسمان ، ماه روشنىبخش است كه نورش هدايتگر مىباشد . « 6 »
مفسران در توضيح آيهء
« رَفَعَ السَّماواتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَها »
« 7 » ،
« بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَها »
را ناظر بر نيروى جاذبه گرفتهاند ؛ اما سيد قطب در ذيل آن چنين توضيح مىدهد : مدلول « سماوات » هر چه كه باشد ، به هر صورت به چشم ديده مىشود . و بىترديد هنگامى كه لحظهاى با خود فكر كنيم ، در مىيابيم كه به چيزى تكيه نكرده ، برافراشتهاى است « بدون ستون » كه آشكارا آن را مىبينى . « 8 » در تفسير آيهء 41 سورهء فاطر نيز توضيح نمىدهد كه مراد از
« إِنَّ اللَّهَ يُمْسِكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ أَنْ تَزُولا »
چيست . « 9 »
در تفسير آيهء
« بِأَنَّ اللَّهَ يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهارِ وَ يُولِجُ النَّهارَ فِي اللَّيْلِ »
« 10 » مىآورد كه شب به هنگام غروب ، در روز وارد مىشود . و روز به هنگام سپيده در شب وارد مىگردد .
و شب هنگامى كه با فرا رسيدن زمستان ، طولانى مىشود ، در روز وارد مىگردد .
هامش
( 1 ) . خورشيد را ( جرمى ) درخشان و ماه را نورى قرار داد . سورهء يونس ، آيهء 5 .
( 2 ) . فى ظلال القرآن ، ج 3 ، ص 1765 .
( 3 ) . چراغى بسيار درخشان . سورهء نبأ ، آيهء 13 .
( 4 ) . فى ظلال القرآن ، ج 6 ، ص 3806 .
( 5 ) . در آن ( آسمان ) چراغى و ماهى روشن كننده قرار داد . سورهء فرقان ، آيهء 61 .
( 6 ) . فى ظلال القرآن ، ج 5 ، ص 2576 .
( 7 ) . آسمانها را بدون ستونى كه ببينيدش برافراشت . سورهء رعد ، آيهء 2 .
( 8 ) . فى ظلال القرآن ، ج 4 ، ص 2044 .
( 9 ) . همان ، ج 5 ، ص 2948 .
( 10 ) . به ( دليل ) آن كه خداوند ( قادر است ) و شب را در روز وارد مىكند و روز را در شب داخل مىكند .
سورهء حج ، آيهء 61 .