تخطي إلى المحتوى الرئيسي

عقلگرايى در تفاسير قرن چهاردهم ( فارسى ) — صفحة 165

مساهمون:

ص١٦٥
دربارهء فوايد خواب دارد كه نه برگرفته از دانش علمى ، بلكه مبتنى بر برداشت‌هاى ساده و معمولى است . « 1 » در تفسير آيهء
« أَ فَلا يَنْظُرُونَ إِلَى الْإِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْ »
« 2 » نيز به فوايد متعدد شتر از همين ديدگاه اشاره مىكند . « 3 » البته سيد قطب در تفسير آياتى از قرآن كريم ، به يافته‌هاى علمى نيز استناد مىكند ؛ مثلا در تفسير آيهء
« مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيانِ بَيْنَهُما بَرْزَخٌ لا يَبْغِيانِ »
« 4 » با نقل قول از يك كتاب علمى ، اهميت و فايدهء آب شور را توضيح مىدهد . « 5 » در تفسير دوازدهمين آيهء سورهء فاطر « 6 » نيز با ارائهء مطالبى از يك كتاب ، همين نكته را تبيين كرده و در انتها اضافه مىكند كه آن چه گفته شد ، تنها بخشى از حكمت‌هاى آفرينش و گوناگونىهاى آن است كه براى ما آشكار گشته و بر قصد و تدبير دلالت دارد . « 7 » در تفسير آيهء 53 سورهء فرقان « 8 » با نقل قول از كتاب الانسان لا يقوم وحده ( تأليف ا . كرسى مورليسن ) اهميت فاصله و اندازهء ماه را در پديد آوردن شرايط مساعد براى زندگى بر روى زمين مورد تأكيد قرار مىدهد . « 9 » در ذيل آيات 22 سورهء الرحمن « 10 » و 33 سورهء فاطر « 11 » به تفصيل از مرواريد و مرجان سخن مىگويد . در تفسير آيهء
« الَّذِي خَلَقَ فَسَوَّى وَ الَّذِي قَدَّرَ فَهَدى »
« 12 » از كتاب
هامش
( 1 ) . فى ظلال القرآن ، ج 6 ، ص 3805 . ( 2 ) . پس آيا به شتر نمىنگريد كه چگونه آفريده شده است ؟ سورهء غاشيه ، آيهء 17 . ( 3 ) . فى ظلال القرآن ، ج 6 ، ص 3898 و 3899 ؛ نيز ر . ك : ج 4 ، ص 2186 و 2477 ؛ ج 5 ، ص 3094 و 3222 ؛ ج 6 ، ص 3715 و 3804 . ( 4 ) . دو دريا را در هم آميخت تا به هم برسند ( به طورى كه ) در ( بين ) آن دو حائلى وجود دارد كه به يكديگر تجاوز نكنند ( و تغييرى در يكديگر به وجود نياورند ) . سورهء الرحمن ، آيهء 19 . ( 5 ) . فى ظلال القرآن ، ج 6 ، ص 3452 و 3453 . ( 6 ) .وَ ما يَسْتَوِي الْبَحْرانِ هذا عَذْبٌ فُراتٌ سائِغٌ شَرابُهُ وَ هذا مِلْحٌ أُجاجٌ . . .؛ و اين دو دريا يكسان نيستند . يكى شيرين و گوارا و ديگرى شور و تلخ است . . . . ( 7 ) . فى ظلال القرآن ، ج 5 ، ص 2934 . ( 8 ) .وَ هُوَ الَّذِي مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ هذا عَذْبٌ فُراتٌ . . .. ( 9 ) . فى ظلال القرآن ، ج 5 ، ص 2572 . ( 10 ) .يَخْرُجُ مِنْهُمَا اللُّؤْلُؤُ وَ الْمَرْجانُ؛ از آنها مرواريد و مرجان برون آيد . ر . ك : فى ظلال القرآن ، ج 6 ، ص 3453 و 3454 . ( 11 ) .جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَها يُحَلَّوْنَ فِيها مِنْ أَساوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَ لُؤْلُؤاً . . .؛ بهشت‌هاى جاودانى كه در آن وارد شوند ( و ) در آن جا با دستبندهايى از طلا و مرواريد آراسته گردند . . . . فى ظلال القرآن ، ج 5 ، ص 2934 . ( 12 ) . پروردگارى كه ( همه چيز را ) آفريد ، پس ( هر چيز را در جايگاه مناسب خود ) راست نمود و پروردگارى كه سنجيد ، پس ( آفريدگان را بسوى هدفى ) هدايت نمود . سورهء اعلى ، آيهء 2 .
عقلگرايى در تفاسير قرن چهاردهم ( فارسى ) — صفحة 165 | شادى نفيسى