ميوهها اشاره مىكند . « 1 » و در تفسير سورهء بقره به تفصيل و با ارائهء جدول ، به توضيح مسئلهء اختلاف شب و روز مىپردازد . « 2 »
طنطاوى در ارائهء اطلاعات علمى ، به مورد طرح شده در آيه بسنده نكرده ، در پى طرح آنها وارد مباحث ديگر مىگردد . در تفسير آيهء
« وَ الشَّمْسُ تَجْرِي لِمُسْتَقَرٍّ لَها »
« 3 » با طرح سرعت حركت اجسام به بحث از سرعت وسايل نقليهء مختلف ، كه انسان از آنها در هوا ، زمين و دريا استفاده مىكند ، مىپردازد . « 4 »
در تفسير آيهء
« وَ أَنْزَلْنا مِنَ الْمُعْصِراتِ ماءً ثَجَّاجاً لِنُخْرِجَ بِهِ حَبًّا وَ نَباتاً وَ جَنَّاتٍ أَلْفافاً »
« 5 » انواع درختان را بيان مىكند و سپس به تفصيل ، از ساختمان گياهان ، ريشه ، ساقه ، برگ و گل و نيز مطالب ديگرى دربارهء آنها سخن مىگويد . « 6 » آن جا كه قرآن كريم رؤياى حضرت ابراهيم را باز مىگويد كه چگونه به آسمان و ستارگان و ماه و خورشيد نظر افكند ، بحثى مفصل دربارهء كواكب و انواع آن ، همراه با عكسهايى از سيارات مشترى و زحل و ستارهء دنبالهدار و نيز كل منظومهء شمسى « 7 » ارائه مىدهد . طنطاوى در تفسير سورهء عنكبوت به مناسبت نام سوره و اشارهاى كه در آن به خانهء عنكبوت شده است ، دربارهء عنكبوت ، خانهسازى ، تار ، نحوهء زندگى و فوايد اين حيوان مفصلا سخن گفته ، بحث را با اين پرسش به پايان مىبرد كه آيا سزاوار است كه مسلمان زندگى كند و بميرد در حالى كه نداند خداوند با نعمت عنكبوت بر او منّت نهاده است . « 8 »
او به مناسبت كلمهء « رب » در « رب العالمين » ، به وجوه تربيت پرداخته ، دربارهء پرورش ، از پرورش دانه ، گندم ، خرما ، مرواريد دريا گرفته تا جنين ، بچهء شيرخوار و تربيت و آموزش در مدارس سخن مىگويد « 9 » و ضمن آيهء
« . . . وَ الطَّيْرُ
هامش
( 1 ) . الجواهر ، ج 23 ، ص 13 - 19 .
( 2 ) . همان ، ج 1 ، ص 140 - 142 .
( 3 ) . و خورشيد تا قرار گاهش سير مىكند . سورهء يس ، آيهء 38 .
( 4 ) . الجواهر ، ج 17 ، ص 167 - 170 .
( 5 ) . و از ابرهاى فشرده ، آبى روان فروفرستاديم تا به وسيلهء آن ، دانهاى و گياهى و باغاتى انبوه درآوريم . سورهء نبأ ، آيهء 14 .
( 6 ) . الجواهر ، ج 25 ، ص 16 - 30 .
( 7 ) . همان ، ج 4 ، ص 71 - 78 .
( 8 ) . همان ، ج 14 ، ص 144 - 149 .
( 9 ) . همان ، ج 1 ، ص 8 - 13 .