بخش اول تفسير آيات در برگيرندهء پديدههاى طبيعى در بيان مفسران المنار ، الجواهر ، فى ظلال القرآن ، الميزان و نمونه
عقل و علم در بيان مفسران المنار
جايگاه عقل از ديدگاه اسلام
مفسران المنار در بازگويى سرگذشت دينى بشر ، اسلام را دين عقل و فكر معرفى مىكنند و مىگويند :
بشر دين را جز معارفى خارج از حوزهء عقل و تدبر نمىدانست تا بدان هنگام كه محمد بن عبد اللّه صلّى اللّه عليه و آله به پيامبرى برانگيخته شد تا آيات خداوند را بر مردمان بخواند و كتاب و حكمت را به آنان تعليم دهد و آنان را از گمراهى آشكارى كه بدان مبتلا بودند برهاند و دين خدا ، اسلام را به آنان عرضه كند ، دين فطرت ، عقل ، فكر ، برهان و حجت . . . . « 1 »
از نظر آنان قرآن در آيات متعددى مخاطبان خود را به تعقل و تدبر دعوت مىكند « 2 » و فهم بسيارى از آياتش را نيز به اهل تفكر منحصر مىنمايد . « 3 » مفسران المنار ، تقليد در دين را باطل دانسته ، « 4 » آن را نكوهش مىكنند « 5 » و به آياتى از قرآن اشاره مىكنند كه
هامش
( 1 ) . محمد رشيد رضا ، المنار ، ج 11 ، ص 244 .
( 2 ) . همان ، ج 5 ، ص 287 - 297 .
( 3 ) . همان ، ج 11 ، ص 245 .
( 4 ) . همان ، ج 8 ، ص 288 .
( 5 ) . همان ، ج 1 ، ص 425 ؛ ج 2 ، ص 80 - 82 ، 111 و 112 .