موجود است و حكم آن از بين رفته ولى در انساء ، خود آيه نيز از بين رفته و خداوند آن را از يادها برده است .
صاحب مجمع البيان در اين باره مىگويد :
اين نوع فراموش كردن بر مردم جائز است به اين صورت كه مأمور به ترك قرائت آيهاى بشوند و در طول زمان آن را فراموش كنند اما بر پيامبر جائز نيست .
چون منجر به نفرت مردم از او مىشود شيخ ابو جعفر در تفسير آيه چنين گفته اما جماعتى از محققان آن را درباره پيامبر نيز جائز دانستهاند و گفتهاند كه منجر به نفرت نمىشود چون اين كار به خاطر مصلحتى انجام مىگيرد ، همچنين جائز است كه خداوند آيهاى را حقيقتا از يادها ببرد هرچند كه جماعتى بسيار باشند به اين صورت كه نسيان را در قلبهاى آنان قرار بدهد هرچند كه اين يك نوع خرق عادت است و در واقع معجزهاى براى پيامبر شمرده مىشود .
كسانى كه آيه را بر نسيان حمل كردهاند و شمول آيه را بر شخص پيامبر جائز دانستهاند به اين آيه استناد كردهاند كه مىفرمايد :
سَنُقْرِئُكَ فَلا تَنْسى إِلَّا ما شاءَ اللَّهُ
« 1 »
يعنى به زودى تو را وادار به خواندن مىكنيم پس ديگر فراموش نمىكنى مگر آنچه را كه خدا بخواهد .
مفهوم آيه اين است كه مگر آنچه را كه خدا بخواهد كه تو آن را فراموش كنى . « 2 »
مرحوم علامه طباطبائى رحمه الله شمول آيه را در حق پيامبر نمىپذيرفت و معتقد است كه نسيان بر پيامبر جائز نيست و استثناء در آيه
« سَنُقْرِئُكَ فَلا تَنْسى »
تنها براى بيان
هامش
( 1 ) - سوره اعلى ، آيه 7 .
( 2 ) - مجمع البيان ، ج 1 ، ص 347 .