احكام لام
اصل در تلفظ حرف « لام » ترقيق است زيرا از حروف مستفلة بوده و هنگام تلفظ ، صوت و زبان به طرف پائين ميل كرده بنازكى ادا مىشود و تغليظ آن به تبعيت حروف مستعلية انجام ميگيرد يعنى چنانچه ما قبل يا ما بعد و يا طرفين لام يكى از حروف مستعلية قرار گيرد تغليظ و الّا ترقيق مىشود مانند :
قُلْ
-
الصَّلاةَ
-
سُلْطانٍ
-
وَ لْيَتَلَطَّفْ
-
خَلَقْنا
-
وَ اغْلُظْ
-
وَ انْطَلَقَ
-
صَلْصالٍ .
تبصره - مجاورت حروف مستعلية ، شرط وجوب تغليظ لام نيست بلكه شرط جواز آنست و بدين سبب بيشتر قراء از جمله مصريان بطريق ورش ، لام را ترقيق نمودهاند بنا بر اين براى سهولت تلفظ ، بطور كلى ترقيق لام اولى است .
لام جلالة
كلمه « اللّه » لفظ جلالة ( بزرگ ) است و لام آن را لام جلالة گويند و ترقيق و تغليظ آن باتفاق جميع قرّاء و ائمّهء اهل اداء بشرح زير است :
هر گاه ما قبل لام جلاله مكسور باشد « اعم از كسرهء لازم يا عارض » ترقيق مىشود مانند :
بِاللَّهِ
-
بِسْمِ اللَّهِ
-
الْحَمْدُ لِلَّهِ
-
بِآياتِ اللَّهِ
-
سَبِيلِ اللَّهِ
-
قُلِ اللَّهُمَّ .
و در صورتى كه ما قبل آن مفتوح يا مضموم باشد و يا لفظ جلالة به تنهائى تلفظ شود ، تغليظ ميگردد مانند :
اللَّهِ
-
قالَ اللَّهُ
-
إِنَّ اللَّهَ
- أيد الله -
فَضْلُ اللَّهِ
-
عبد الله .