تخطي إلى المحتوى الرئيسي

روش شيخ طوسى در تفسير تبيان ( فارسى ) — صفحة 189

مساهمون:

ص١٨٩
نباشد ، يا ظالم به خود است يا به ديگرى . » و نيز با استناد به آيهء مباركه 135 :
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَ الرَّسُولِ . . . »
علاوه بر عصمت ، اطاعت از ايشان را نيز واجب مىشمارد . 136 مفسر فرزانه ، شيخ الطائفه ، ذيل آيهء كريمهء ولايت 137 :
« إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ »
كه به قول سيد مرتضى - كه آن را اقوى دليل قرآنى 138 بر اثبات امامت امير مؤمنان ذكر مىكند - مفصل‌ترين بحث كلامى را ارائه مىدهد . نخست با استناد به ظاهر لفظى آيه و شأن نزول اجماعى آن ، و منحصر بودن صفات مذكور در آن ، به اثبات ولايت حضرت مىپردازد ، سپس با ردّ اشكالات مخالفين ، به روايت صحيحى از حضرت رسول اكرم - صلى اللّه عليه و آله - در تأييد كلام خويش استناد مىجويد . 139 2 - افضليت : ترديدى نيست كه امام و پيشواى هر امتى لازم است در زمينه‌هاى مختلف ظاهرى ( شكلى ) و باطنى ، علمى و عقلى و دينى از ديگران برتر و افضل باشد ؛ چه ضرورتا مىدانيم كه مقدم داشتن مفضول بر فاضل قبيح است 140 و چون خداوند ناصب امام و رئيس عقلاست لاجرم كسى را كه افضل است برمىگزيند . 141 در همين راستا ، گاهى مفسر فرزانه ، با استناد به آياتى به مسئله افضليت امام اشاره مىكند . چنان كه ذيل آيه كريمه مباهله 142 مىفرمايد : « علماى اماميه با استناد به اين آيه گفته‌اند كه امير مؤمنان افضل از تمام صحابه بود چه خداوند با لفظ « و انفسنا » نفس پيامبر را مثل نفس على - عليه السّلام - قرار داد پس احدى را در فضل بر امام تقدم نداشته چنان كه دو فرزند گرامى او نيز بعد از پدر ، افضل از تمام صحابه مىباشند . » در تعقيب همان هدف كلى ، به مستندات مخالفين كه مواردى را در فضل يا حتى مسئله خلافت خلفا مطرح كرده‌اند ، پاسخ مىدهد . از جمله ذيل آيهء كريمهء 143 :
« وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ . . . »
مىفرمايد 144 : « جبّائى و برخى ديگر از علماى اهل سنت با استدلال به اين آيهء كريمه ، امامت خلفاى اربعه را اثبات كرده‌اند ولى اين برداشت به سه دليل نادرست است :