فصل دوم صحابه و تابعين
اهل سنت با استناد به آيات و رواياتى چند سنت صحابى را حجت مىدانند .
شاطبى مىگويد 1 : « سنت صحابه ، نافذ و قابل اجرا و ارجاع مىباشد . » و غزالى نيز با استناد به رواياتى چنين مىگويد 2 : « علماى گذشته و حال برآنند كه صحابه عادل و عدالتشان نيز مستند به آياتى است كه در آن از آنها به نيكى ياد شده مانند آيه كريمه فتح : 18 :
« لَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبايِعُونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ . . . »
ليكن غزالى تصريح مىكند كه نمىتوان عصمت آنان را اثبات كرد و لذا گفتار و كردار ايشان حجيّت ندارد . 3 لذا وجوب اتباع از آنها را نفى مىكند . 4
مفسر ذيل آيه مذكور با ردّ مقوله آنها ، به نكاتى تاريخى اشاره مىكند كه ذكر آن لازم است . ايشان مىنويسد 5 :
« در صورتى كه به عموم آيه تمسك شود چنين مطلبى را مىتوان ادعا كرد ولى شكى نيست كه پيامبر اكرم در آن واقعه با گروهى از منافقين هم بيعت نمود پس بايد عموم آيه را تخصيص بزنيم . از طرف ديگر مىبينيم خداوند سبحان در آيه مذكور مبايعين را به صفاتى توصيف كرده كه ما تمام آنها را در بعضى از بيعت كنندگان نمىيابيم لذا بايد رضا و خشنودى خداوند از كسانى باشد كه جميع اوصاف را دربر دارند زيرا فرمود :
« فَعَلِمَ ما فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ السَّكِينَةَ عَلَيْهِمْ وَ أَثابَهُمْ فَتْحاً »