بدهد ؛ در دريائى پر طوفان كه آن را موجى ويرانگر فرا بگيرد بالاى آن موج ويرانگرى سوار شود ، و در بالاى آن ابرهاى سياه متراكم انباشته گردد ، ظلمات يكى پس از ديگرى روى هم فرا رسد ، هر گاه دستش را نزديك چشم بياورد نتواند آن را ببيند . » « 1 »
3 - حالت سقوط و سرنوشت دردناك مشركين
وَ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَكَأَنَّما خَرَّ مِنَ السَّماءِ فَتَخْطَفُهُ الطَّيْرُ أَوْ تَهْوِي بِهِ الرِّيحُ فِي مَكانٍ سَحِيقٍ
« 2 » اين آيه ترسيم بسيار گويا و زندهاى از وضع حال مشركان و سقوط و بدبختى و نابودى آنها داشته و مىگويد :
« كسى كه شريك براى خدا قرار دهد گوئى از آسمان به زمين سقوط كرده و در اين ميان پرندگان ( مردار خوار ) او را در وسط زمين و آسمان مىربايند ( و هر قطعه از گوشت او در منقار پرنده مردهخوارى مىافتد ) و يا ( اگر از چنگال آنها به سلامت بگذرد ) تندباد او را به مكان دورى پرتاب مىكند . »
در حقيقت آسمان ، كنايه از « توحيد » است و شرك سبب سقوط از اين آسمان مىگردد ، طبيعى است در اين آسمان ستارگان مىدرخشند و ماه و خورشيد مىتابند و خوشا به حال كسى كه اگر در اين آسمان همچون آفتاب و ماه نيست لااقل همانند ستاره درخشانى است ، امّا هنگامى كه انسان از اين علوّ و رفعت سقوط كند گرفتار يكى از دو سرنوشت دردناك مىشود : يا در وسط راه قبل از آنكه به زمين سقوط كند طعمه پرندگان لاشخور مىگردد .
و به تعبير ديگر ، با از دست دادن اين پايگاه مطمئن در چنگال هوا و هوسهاى سركش گرفتار مىشود كه هر يك از آنها بخشى از هستى او را مىربايند و نابود مىكنند .
و يا اگر از دست آنها جان به سلامت ببرد ، به دست طوفان مرگبارى مىافتد كه او را در
هامش
( 1 ) . تصوير فنى در قرآن ، ص 347 . با تصرف اندك .
( 2 ) . حج / 31 .