3 - آغاز وحى
گوشه گيريها « تحنّث »
در زندگانى رسول خدا ( ص ) گفتهاند : چند سالى پيش از بعثت ، هر چند گاه يك بار چند شب و يا به هر سالى يك ماه را در غار حراء مجاور و معتكف مىگشت « 1 » .
چنان كه در اخبار و روايات اشاره شده ، حضرت رسول براى اين گوشه گيريها توشه و غذاى چند روزه را همراه مىبرد و چون توشه به پايان مىرسيد كس مىفرستاد و يا گاهى خود به خانه باز مىگشت و توشهء ديگرى برمىگرفت . گفتهاند كه در اين هنگام زاد و توشهء وى بيشتر روغن زيتون و نان خشك بود « 2 » و گاهى هم چنان مشغول مىشد كه همين مختصر زاد را از ياد مىبرد .
در اين گوشه گيريها پيامبر ( ص ) به چه مىانديشيد ؟ آيا به مسائل دينى و الهام و دعوت آينده انديشه مىكرد ؟ آيا خود را آماده مىكرد تا مهبط وحى الهى قرار گيرد ؟ آيا به لزوم دينى تازه براى هدايت خلق مىانديشيد ؟ آيا چنان كه بعضى گفتهاند اين دورهء گوشهگيرى ، دورهء آمادگى و يا دورهء انديشه براى پيدايش دينى تازه بود ؟ ظاهرا از آن دوره و از تفكّر و انديشهء نبى ( ص ) در آن دوران چيزى براى ما نگفتهاند . امّا شهادتهائى داريم كه بهترين راهنماى ماست در اين - باره .
اين شهادت قرآن است و از هر شهادت تاريخى والاتر كه فرمود :
« ما كُنْتَ تَدْرِي مَا الْكِتابُ وَ لَا الْإِيمانُ وَ لكِنْ جَعَلْناهُ نُوراً نَهْدِي بِهِ مَنْ نَشاءُ مِنْ عِبادِنا وَ إِنَّكَ لَتَهْدِي إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ
( 42 : 52 )
هامش
( 1 ) تاريخ طبرى 2 : 206 ( چاپ دخويه 1 : 1149 ) ، ابن هشام 1 : 251 چاپ 1355 ه . سيرهء حلبيه 1 :
270 ببعد ، بخارى : بدء الوحى 3 ، تفسير سورهء 96 ، 1 ، تعبير 1 ، مسلم بن حجاج : ايمان 252 ، احمد بن حنبل 6 : 233 .
( 2 ) طبقات ابن سعد 1 : 194 چاپ بيروت .