در خانهء خود نشست . به ابو بكر گفتند كه او از بيعت با تو كراهت دارد . اين بود كه ابو بكر او را ملاقات كرد و گفت آيا از بيعت با من كراهت دارى ؟ على ( ع ) گفت با خود پيمان بستهام كه جز روز جمعه ردا بدوش نگيرم تا كتاب خدا را در مصحفى گرد آورم . پس آن را انجام داد . . . « 6 » ابن فارس نيز از عبد خير نقل مىكند كه پس از رحلت رسول خدا ( ص ) على ( ع ) نخستين كسى بود كه قرآن را گرد آورد « 7 » .
دستهء ديگرى از اخبار ، دنبالهء كار را نيز شرح مىدهند :
« على ( ع ) قرآن را به ترتيب نزول نوشته است » . اين مطلب جالب توجهى بوده است و به همين جهت از همان آغاز بدين خبر توجه خاص شده است .
محمد بن سيرين مىگويد : « البته اگر اين كتاب يافته شود در آن علم خواهد بود » .
يعنى بسيارى از پرسشها پاسخ داده خواهد شد . ابن عون مىگويد در اين باره از عكرمه جويا شدم او هم بىاطلاع بود « 8 » .
دستهء ديگر از اخبار دنبالهء كار را چنين شرح مىدهند : آن گاه آن را در پارچهاى ( از حرير زرد ) بر شترى نهاده و به مسجد رسول ( ص ) نزد صحابه برد و گفت : اين است قرآن كه من جمع كردهام « 9 » . چون ديگران نپذيرفتند آن را برگرداند و گفت :
ديگر هرگز آن را نبينند « 10 » .
اما روايت ديگرى مىگويد : چون وقت وفات نبى اكرم رسيد ، به على ( ع ) فرمود كه آيات قرآنى در پشت سرم بر روى صفحات و رقعههائى پراگنده است .
آن را گرد آوريد كه از ميان نرود « 11 » . بدين ترتيب نهانگاه مصحف شريف را به وى نموده و او را به گرد آوردن قرآن فرموده است . اين روايت تكليف اوراقى را كه در زمان رسول خدا و براى شخص وى ( ص ) نوشته شده بود روشن مىكند . اما متأسفانه از چگونگى مصحف على ( ع ) خبر دقيقى در دست نيست .
هامش
( 6 ) مصاحف سجستانى 10 ، ابن سعد 2 : 2 / 101 س 16 - 20 ، اما سيوطى جملهاى اضافه دارد كه در خور توجه خاص است : « رأيت كتاب اللّه يزاد فيه » اتقان 1 : 204 نوع 18 .
( 7 ) صاحبى 200 .
( 8 ) ابن سعد 2 : 2 / 101 ، التسهيل لعلوم التنزيل 1 : 4 ، فضائل القرآن ابن كثير 25 ، تاريخ الخلفاى سيوطى 185 . ارشاد السارى 7 : 459 ، عمدة القارى عينى 9 : 304 ، فتح البارى 9 : 43 .
( 9 ) بحار الانوار مجلسى 19 : با 7 ص 11 قديم .
( 10 ) تفسير صافى 1 : 25 ، سليم بن قيس 72 .
( 11 ) بحار 19 : ب 7 ص 13 و 14 ، فصل الخطاب 2 ، ماتريال 183 ، صافى 1 : 24 ، وافى 2 : 238 سنگى .