ب - كه از حد اندر گذريت و يار باشيت يكديگر را بر نيكوكارى و پرهيزكارى . آيهء 3 . حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَ الدَّمُ وَ لَحْمُ الْخِنْزِيرِ . . . وَ النَّطِيحَةُ الف - حرام كرده آمد بر شما مردار و خون و گوشت خوك ( م ) . . . يا بسرون زده ( ح ) . ب - حرام كرده شود بر شما مردار و خون و كوشت خوك . . . و سرونزده . وَ ما أَكَلَ السَّبُعُ إِلَّا ما ذَكَّيْتُمْ وَ ما ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ الف - و آنچه بخورد دد و دام ( م ) مگر آنچه بسمل كنيد ( ح ) و آنچه كشته شود بر روى بتان . ب - و انج خورذه باشذ نخجير مگر بسمل كنيت وانج كشته شوذ بر روى بتان . وَ أَنْ تَسْتَقْسِمُوا بِالْأَزْلامِ ذلِكُمْ فِسْقٌ الف - و آنچه بخشش كنيد بتيرهاى قمار آنتان همه فاسقى است و بىفرمانى ( ح ) . ب - و آنكه بخشش كنيت بتيرهاى قمار آنتان همه فاسقى است و بىفرمانى . از مقايسهء همين چند آيه ، چندين نكتهء مهم آشكار مىشود : 1 . در عبارات كاملا متشابه كه بخش اعظم جملات را تشكيل دادهاند ، ملاحظه مىشود كه گويش محلى در متن نسخهء كوفى كاملا مراعات شده ، حال آنكه در ترجمهء رسمى ، گويش خراسانى غالبا محو شده و تنها ، در برخى كلمات ، و آن هم به زحمت پديدار مىشود . آيا گويش ترجمهء رسمى همان است كه اينك در نسخهء كوفى باز مىيابيم ؟ يا نه ، آن گويش اندكى تفاوت داشته و ناسخ كتاب كوفى در اظهار لهجهء خويش اصرار ورزيده ؟ در كوفى مثلا كلمهء مسجد به مزگيت ترجمه شده . آيا مترجمان بخارا نيز عينا همين كلمه را به كار بردهاند و بعدها ناسخان آن را به مزگت و سپس مسجد تغيير دادهاند ؟ يا مزگت هم در زبان آنان معروف بوده است ؟ 2 . غريبترين كلمات و كهنترين شكلهاى هردو كتاب ، در ترجمهء كلمهاى معين از قرآن كريم به كار آمدهاند و اين خود دليل قاطعى بر يكى بودن دو ترجمه است . از جمله : شَنَآنُ : دشمناذگى ( در مثالهاى بالا ) ، النَّطِيحَةُ : سرونزده ( در مثالهاى بالا ) ، در متن ترجمهء رسمى : به سرو كشته ذَكَّيْتُمْ : بسمل كنيد - كنيت ( مثالهاى بالا ) ، در متن ترجمهء رسمى : مگر آنچه بكشتن
تاريخ ترجمه از عربى به فارسى ( از آغاز تا عصر صفوى ) ( فارسى ) — صفحة 66
مساهمون: آذرتاش آذرنوش
ص٦٦