از عبد اللّه بن عباس و على بن ابى طالب عليه السّلام روايت شده است كه از رسول خدا سؤال شد : مراد از « كلماتى » كه آدم از پروردگارش آموخت چيست ؟ حضرت فرمودند :
آدم خداى متعال را سوگند داد به حق محمد و على و فاطمه و حسن و حسين كه توبهاش را بپذيرد ، پس خداوند هم توبهء او را پذيرفت . در احقاق الحق اين روايت و اشباه آن از مناقب ابن مغازلى و در المنثور سيوطى و دلائل النبوة بيهقى و چند كتاب ديگر نقل شده است . به احقاق الحق ، ج 3 ، ص 76 ، و ج 14 ، ص 148 و ج 9 ، ص 104 رجوع كنيد .
در تفسير طبرى ، ج 1 ، ص 193 - 194 با اينكه درصدد ذكر اقوال مختلف درباره اين آيه شريفه بوده و چند قول را هم نقل كرده ، به روايتى كه ياد شده اشارهاى ننموده است .
2 -
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ وَ اللَّهُ رَؤُفٌ بِالْعِبادِ
( بقره / 207 )
ترجمه : از جمله مردم كسى است كه جان خويش را به طلب رضايت و خشنودى خدا ( به خدا ) مىفروشد و خدا نسبت به بندگان رؤوف و مهربان است .
از ابن عباس و حسن بن على عليهما السّلام و ابى سعيد خدرى و ابى رافع و خديجه عليها السّلام روايت شده در آن شبى كه مشركين تصميم داشتند رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله را به قتل برسانند ، على عليه السّلام در بستر آن حضرت خوابيد و خطر را به جان خود خريد ، اين آيه شريفه نازل شد .
در احقاق الحق اين روايت از دهها كتاب از جمله شواهد التنزيل حسكانى و تفسير ثعلبى و كتاب « ما نزل فى شأن على » ابو نعيم اصفهانى نقل شده است . به احقاق الحق ، ج 3 ، ص 23 و ج 6 ، ص 479 و ج 8 ، ص 335 و ج 14 ، ص 116 رجوع كنيد .
در تفسير طبرى ، ج 2 ، ص 186 و 187 با اينكه در مورد آيه روايات و اقوال متعددى نقل كرده است به اين روايت اشارهاى ندارد و اگر در موارد ديگر تفسير احيانا متعرض اين روايت شده باشد باز اشكال بر طرف نمىشود زيرا روايت مربوط به آيه ، در ذيل خود آيه بايد ذكر شود .