نمودهاند . « 1 » احمد بن حنبل گويد : حجاج ، سعيد بن جبير را به قتل رساند ، در هنگامى كه بر روى زمين كسى نبود كه نيازمند علم او نباشد .
وثاقت ايشان مورد اتفاق دانشمندان و مؤلفان صحاح ستّه اهل سنّت و كتب اربعه شيعه مىباشد . « 2 »
او اعلم تابعان و مفسران زمان خود بوده است . قتاده كه خود از مفسران بنام تابعان است ، گويد : چهار تن در موضوعات و مسائل مختلف ، اعلم مردم زمان خود بودهاند : عطا بن ابى رباح در احكام و آيين دينى ، سعيد بن جبير در تفسير ، عكرمه در تاريخ و سيره و حسن بصرى در حلال و حرام . « 3 »
او به استادش ، ابن عباس ، احترام زياد مىگذاشت ، و در اين باره گويد : وقتى من از ابن عباس حديث مىشنيدم ، اگر به من اجازه مىداد ، سر او را مىبوسيدم . « 4 » ابن عباس نيز متقابلا او را مرجع و دانشمند دينى براى مردم معرفى مىكرد . هر گاه اهل كوفه نزد ابن عباس مىآمدند و از او فتوا مىخواستند ، به آنها مىگفت : « اليس فيكم ابنامّ الدّهماء » ؛ « 5 » يعنى آيا سعيد بن جبير در ميان شما نيست كه به من مراجعه مىكنيد .
گونههاى تفسيرى
سعيد بن جبير به روشهاى مختلفى قرآن را تفسير كردهاند ؛ از جمله :
1 . بيان مفردات قرآن : در ذيل
اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ
از وى نقل شده است كه صراط مستقيم ، يعنى راه بهشت ؛ « 6 »
هامش
( 1 ) . يوسف مزى ، تهذيب الكمال ، ج 1 ، ص 369 - 373 .
( 2 ) . سيد محمد باقر حجتى ، سه مقاله در تاريخ تفسير ، ص 45 .
( 3 ) . جلال الدين سيوطى ، الاتقان ، ج 4 ، ص 202 .
( 4 ) . ابو نعيم ، حلية الاولياء ، ج 4 ، ص 283 .
( 5 ) . محمد حسين ذهبى ، التفسير و المفسرون ، ج 1 ، ص 112 .
( 6 ) . ابو الفتوح رازى ، روح الجنان ، ج 1 ، ص 50 .